sabato 21 aprile 2018

Chiel a l’é l’Magister e noi ij sò amprendiss (30. March 6:7-13)

Nosgnor Gesù Crist i lo ciamoma “ël Magister” pr’ ecelensa e nojàutri cristian i soma ij sò scolé, o, disomlo mej, ij sò amprendiss, ij sò praticant. Pròpi parèj: soe lession a son nen mach teòriche, ma ‘dcò pràtiche. I l’oma da buteje an pràtica pass për pass, sensa tëmma. Ij sò prim dissépoj Gesù a l’avìa butaje sùbit a l’euvra. A l’é lòn ch’i vëddoma ant ël pass dl’evangel ch’i lesoma sta sman-a.
Gesù a manda ij sò dissépoj an mission. “Antlora Gesù a l'ha ciamà ij dódes, e a l'ha ancaminasse a mandeje doi për doi. A lor a l'ha daje la potensa dë scassé jë spìrit maléfich. A l'ha comandaje ëd pijé gnente për ël viage, mach un baston, e ëd porté ni 'd sach, ni 'd pan, ni ‘d sòld ant la sëntura; ma ëd caussesse dë scarpe, e ‘d nen portesse 'n cambi 'd vestimenta. A l'ha 'dcò dije: “Quand ch’i intrereve ant na ca, steje fin-a ch'i parte dal col pais. Tuti coj ch'av arseivran nen, e ch'a vë scotran nen, quand ch'i parte da lì, sopaté la póer dai vòstri pé. Lolì a sarà na testimoniansa contra 'd lor. An vrità iv diso, che, ant ël Dì dël Giudissi, j’abitant ëd Sòdoma e ëd Gomora a l’avran un castigh pì leger che la gent ëd cola sità-là. Essenda donca partì, ij sò dissépoj as son butasse a prediché che tut ch'as arpentisso dij sò pëccà 'd lor. A l'han taparà via vàire demòni da j'ampossessà, a l'han onzù d’euli vàire malavi e a l'han varije" (Marco 6:7-13).

Tanme d’amprendiss, ëd praticant d’un mèistr da bòsch, ij dissépoj ‘d Gesù a dvento ‘mbelessì “dj’apòstoj”, visadì “coj ch’a son mandà”, ëd mëssagé, d’ambassador. Le lession dël magister Gesù a son nen mach teòriche, ma ‘dcò “pràtiche”. Ij dissépoj ëd Gesù ch’i-j trovoma ‘n cost’episòdi dël vangel, a l’han pa ‘ncora “completà ij sò studi”. An efet, a l’avrìo ‘ncora tant da ‘mprende: an col temp-là a l’avìo ‘ncora nen arseivù soa qualificassion la pì granda: la consacrassion dlë Spirit Sant, ch’a sarìa rivaje mach ant ël dì dla Pancòsta, quaranta dì apress l’arsurression ëd Gesù Crist. A l’é antlora ch’a sarìo partì con fòrsa, corage e pien-a competensa për spantié ‘nt ël mond antregh ël vangel ëd Gesù Crist. Bele s’ a l’ero ancora dë scolé, ant ël temp ch’i-j trovoma an nòst episòdi dël vangel, Gesù a-j cissa a “fé pràtica”, sota soa supervision direta, an cola ch’a sarìa stàita për lor la mission ch’i l’avrìo avù ant l’avnì coma ‘d minìster ëd l vangel.

Bele se nen tùit ij cristian a sio ciamà a dventé ‘d mëssagé, ëd predicator - an efet a-i é diverse sòrt ëd servissi, ëd ministeri ch’ij cristian a son ciamane - tùit ij cristian a l’han da esse ant l’istess temp dë scolé e ‘d praticant përchè - as podrìa dì che ant la scòla ‘d Gesù Crist as finiss mai d’amprende!

A venta ‘dcò dì che ant ël test ch’i consideroma ancheuj i l’oma pa da tiré fòra dai sò detaj ëd régole universaj për tute j’atività cristian-e - ant la stòria dël cristianèsim a-i é, e a-i son ancora, coj ch’a l’han falo “a la létera”, ma col-lì a l’é pròpi nen ël cas.

Coj dissépoj, Gesù a l’avìa mandaje doi për doi. Costa-sì a l’é na régola ‘d saviëssa përchè esse ansema ai nòstri frej e seur ant la fej a ‘nrichiss. I podoma parèj sustnisse e integresse l’un l’àutr e lòn ch’a podrìa nen savèj o savèj fé un, a podrìa bin savèjlo fé l’àutr. Ij dissépoj ëd Gesù Crist a son un còrp anté che minca un mèmber a l’ha na funsion e tuti ansema i doma nòstra contribussion a la midèma càusa. Loràutri a l’avìo da fé na gira d’un pàira dë sman-e ant la region dantorn, an tra ij sò compatrióta. Ant ël nòm e con la potensa ‘d Gesù, a l’avrìo dovù ciamé la gent al pentiment dai sò pëccà e a la fej an Gesù, ël Salvator dël mond, ël Mëssìa. A l’avrìo dovù dësfidé e taché dirèt le fòrse dël mal. Antlora a l’avrìo avù nen da manca ‘d valis da portesse dré, nì ‘d proviande: a l’avrìo podù gòde, pr’ ël moment, e con discression, dla generosa ospitalità dij simpatisant ëd Gesù

Ël mëssagi ch’a pòrto, la bon-a neuva ‘d Gesù, a l’é nen na propòsta ‘d bele teorìe, o na reclam ëd ròba da catesse, ma n’ambassada, un comand dël Rè dij rè. Coj ch’a lo sento a peudrìo bin fé finta ‘d gnente o arfudelo, ma la còsa a sarìa nen për lor sensa conseguense. An tùit ij cas, lor, ij mëssagé, a l’avran fàit ël sò dover e la responsabilità d’avèj arpossà ‘n mëssage tant ëd pèis a sarà na colpa che ij sò destinatari mischërdent a dovran porté. L’assion simbòlica ‘d sopaté la póer dai pé (che antlora la gent a na capìa bin llòn ch’a vorìa dì) a sarìa stàita na ciàira testimoniansa contra 'd lor.

Spantié ant ël mond l’Evangeli ‘d Gesù Crist, con la paròla e l’esempi, a l’é na responsabilità permanenta dla comunità cristian-a che parèj a ubidiss al mandat arseivù da Nosgnor Gesù Crist, ch’a dis: “A l'é stàit dàit a mi tùit ël podèj an cél e an sla tèra. Andé, donch, e fé ‘d dissépoj ‘d tute le nassion, bateseje ant ël Nòm dël Pare, e dël Fieul e dlë Spìrit Sant, e mostreje a scoté tut lòn ch’ i l’hai comandave. E arcordeve ch’i son sèmper con vojàutri fin-a ‘l compiment dij temp” (Maté 28:18-20).

Ël comentator Matthew Henry (1662-1714) an ës test, a fà costa oservassion: “Bele se j’apòstoj as na rendèisso cont ëd vàire che lor a fusso déboj e ch’a së spetèisso gnun vantagi an ësto mond, lor a ubidisso a sò Magister e a parto an mission fidandse ‘d chiel. A l’avrìo pa nen antërtnì la gent con dij spetàcoj o con ëd ròbe dròle për cissé soa curiosità ‘d lor, ma a l’avrìo ciamà la gent a ‘rpentisse dai sò pëccà e a torné a Nosgnor Dé. Ij servitor ëd Crist a l’han la ferma përsuasion che tanti a sarìo bin virasse da lë scur dl’incredulità a ‘l ciàir ëd Nosgnor e ch’a l’avrìo varì d’ànime e ‘d còrp grassie a la potensa dlë Spirit Sant” (Matthew Henry, Concise Commentary on the Bible" Mark 6:7-13). Sossì a l’é bin amportant: trasmëtte la bon-a neuva ‘d Gesù Crist a veul nen dì artërtnì la gent an cissand soa curiosità ‘d lor con “d’efet foravìa”, a l’avrìo nen dàit a la gent sèmper lòn ch’a veul (përchè tanti as na rendo nen cont d’avèj da manca ‘d Gesù ant soa vita ‘d lor). A l’avrio pa fàit ëd discussion an s’ ëd teorìe o ‘d polémiche, ma, an fasend dël bin, a l’avrìo butà le fondamenta dla liberassion da tut lòn ch’a guasta e spòrca la vita e la dignità uman-a. A l’avrìo “predicà la conversion”, visadì, a l’avrìo ciamà la gent a fé na revision ancreusa ‘d soa manera ‘d pensé e ‘d fé, e lolì a la mira dla vnùa dël regn ëd Nosgnor. A l’avrìo dimostrà che con Gesù, ël Crist, tut lolì a l’é desiderabil e possibil.

Fé d’evangelisassion, a l’é nen tant dì a la gent “Nosgnor at veul bin” o fé dj’euvre ‘d solidarietà, ma ciamé la gent a ‘rpentisse dai sò pëccà e ‘d fidesse al Crist, coma la sola stra ch’a-i é për seurte da le conseguense - ant ël temp e ant l’eternità - dij sò pëccà.

Preghiera

Nosgnor! It diso mersì che l’Evangeli, la bon-a neuva dla grassia an Gesù Crist, a l’é rivà fin-a ami grassie a l’euvra fedel ëd coj che ti it l’has mandaje. I l’hai arseivù ij tò mëssagé con arconossensa e, dzurtut, i l’hai arseivù con fiusa la përson-a e l’euvra ‘d tò Fieul Gesù Crist. It prego ‘d giuteme a vince la tëmma e, sensa gnun-a onta, fé conòsse ‘dcò mi a d’àutri ‘l mëssagi ëd Gesù Crist, tò Evangeli. Amen.

22 d’Avril 2018 - Quarta Duminica ‘d Pasqua

At 4:5-12; 1 Giann 3:16-24; Gioann 10:11-18; Salm 23

Nosgnor! Tò Fieul Gesù Crist a l'é 'l bon bërgé 'd tò pòpol! Acòrdane che quand ch'i sentoma Soa vos nojàutri i peuda conòsse col ch'an ciama mincadun për nòm e ch'a lo séguito andova ch' an pòrta; Chiel che con Ti e con lë Spirit Sant a viv e a regna, un sol Dé, pr' ij sécoj dij sécoj. Amen.

martedì 10 aprile 2018

A l’é na question ëd fiusa (29. March 5:1-6)

A l’é nen belfé podèj avèj fiusa ‘d quajdun an ësto mond ëd busiard e ‘d sassin ch’a fan tut për sò anteresse. Fé fiusa ‘d quaidun e sté an sla fiusa a son ‘d còse bin ràire. La fiusa as la deuv merité - as dis. S’i pensoma ch’a sia mach ël mond modern a d’esse sétich e sensa fej anvers ëd Gesù, a lòn ch’a dis, a fà e a l’é, i soma an eror. Ant l’episodi dl’evangel ch’i lesoma ancheuj i trovoma che a j’ero tanti an sò pais medésim ch’a-j chërdìo pa. Còsa pensene?
Gesù dëspresià a Nàsaret. “Apress ch'a l'é partì da là, a l'é vnù an sò pais; e ij sò dissépoj a son andaje dapress. Essend rivà ël dì ‘d Saba, a l'é butasse a mostré ant la sinagòga; e vàire ëd coj ch'a lo sentìo a savìo pì nen còsa disse. A disìo an tra 'd lor: "Da 'ndoa ch’a-j ven-o ste còse a chiel-sì? E cò a l'é sta saviëssa ch'a l'han daje, che fin-a ‘d prodis përparèj as faso da soe man? Chiel-sì, é-lo nen ël mèistr da bòsch, fieul ëd Marìa, frel ëd Giaco, e ëd Giose, e ëd Giudé, e ëd Simon? E soe seur, son-ne pa sì, ansem a nojàutri?" E lolì a trovavo ch’a l’era në scandol. Ma Gesù a l'ha dije: "Un profeta a l'é disonorà mach an sò pais, e an mes ai sò parent, e ‘d coj ëd soa famija". Parèj, ambelelà a l'ha podù pa fé ‘d miràcoj, gavà ch'a l'ha varì dontré malavi, an amponendje le man. E a së stupìa motobin ëd l’incredulità ‘d cola gent, e a girava le borgià dj'anviron, an dotrinanda" (Marco 6:1-6).
Për tanti, a l’é sèmper ëstàit malfé ‘d comprende e d’aceté cola ch’i podrìo ciamé “la dopia identità ‘d Gesù”, chi ch’a l’era Gesù. Gesù, anans ëd tut, a l’é ‘n përsonagi dla stòria, quaidun ch’a l’é vivù ant un precis lugh e temp. La gent dël pòst a lo conossìa e a podìo rendne na testimoniansa: “Chiel-sì, é-lo pa nen ël mèistr da bòsch, fieul ëd Marìa, frel ëd Giaco, e ëd Giose, e ëd Giudé, e ëd Simon? E soe seur, son-ne pa sì, ansem a nojàutri?”

Gesù ‘d Nasaret, contut, a stërma na realità dzornatural, na realità ch’a l’é arvelà a coj ch’a l’han arseivù “d’euj për ës-ciairé”. Ëdcò ancheuj, a-i é tanti ch’a son dispòst a d’amëtte che Gesù ‘d Nasareth a l’era na përsona strasordinaria, coma ch’a na seurt da tant an tant, ma mach n’òm coma tuti. A l’é parèj ch’a lo liquido… A l’han magara d’apresiament da feje për soe virtù, a diso ch’a l’é “d’esempi”, ma lolì a-j bogia nen pì ‘d tant. S’as dis a lor che an Gesù a së stërma Nosgnor Dé medésim che, an chiel, ant na manera ùnica ch’as arpetrà mai pì, a l’é fasse n’òm, a diso che lolì a l’é n’esagerassion, un mit, na fàula. Për lor a l’é n’esagerassion ëdcò dì che an Gesù Nosgnor Dé a travaja an tùit ij temp për la trasformassion e la salvëssa eterna ‘d coj ch’as fido an chiel, a fà nen anté ch’a sìo o chi ch’a sìo, e che cole-lì a son mach ëd “teorìe” montà e dësfrutà da “la religion”. Nò: a l’é nen coma che tanti a penso. L’Apòstol Pàul a dis riguard a Gesù: “La bon-a neuva a trata 'd Sò Fieul. Scond Soa dissendensa uman-a, Chiel a ven da David, ma conform a lë Spìrit ëd santificassion, për Soa arsurression dai mòrt, a l'é stàit diciarà con potensa che chiel a l’é 'l Fieul ëd Dé: Nosgnor Gesù Crist. Për Sò mojen i l'hai arseivù 'l privilegi e l'autorità d'apòstol për mné 'd gent ëd tute le nassion a l'ubidiensa ch'a ven da la fèj an chiel” (Roman 1:3-5).

L’identità ancreusa ‘d Gesù, ch’a l’era al prinsipi mach na question “d’intuission” pr’ ij sò dissépoj, a dventa per lor, pòch a pòch sèmper pì ciàira.

Nojàutri cristian i podrìo bin insiste e dimostré coma che Nosgnor Gesù Crist a l’àbia dàit tante preuve ‘d nen esse “un tra ij tanti”, ma d’esse, an manera ùnica e ch’as arpetrà mai pì, Nosgnor Dé vnùit an mes a nojàutri uman për nòstra salvessa. I podrìo multipliché d’evidense e ‘d preuve për përsuade coj ch’a-j chërdo nen, ma a l’avrìa bin pòch efet. La pì part ëd la gent a trovrìa sèmper ëd manere për ëscapé e për giustifiché soa incredulità e mischërdensa. A l’é mach lë Spirit ëd Nosgnor ch’a peul brisé sò arfud ëd chërde, ch’a l’é dzurtut l’evidensa ‘d l’arvira ostinà ‘d gent ch’a veul esse padron-a ‘d chila medésima e fé lòn ch’a veul, sensa gnun Dé “tra ij pé”...

An presensa ‘d seticism, d’incredulità e ‘d pregiudissi, l’euvra ‘d Gesù a sarà sèmper, bele ancheuj, pitòst limità, nen përchè ch’a peussa rendla inùtile e sensa fòrsa, ma përchè la fej, la fiusa an chiel, a sta a la base ‘d minca na “transassion” an tra nojàutri e chiel ch’a l’abia ‘d bon ésit. A Nasaret Gesù: “a l'ha podù pa fé ‘d miràcoj, gavà ch'a l'ha varì dontré malavi” (5). A l’é l’istess ancheuj. Le còse a stan pròpi al contrari ‘d lòn ch’as dis. Nen “vëdde për chërde”, ma “chërde për vëdde”. La Scritura a dis: “La fej a l’é 'l fondament ëd nostra speransa; a l’é la certëssa dl’esistensa ‘d ròbe ch’a-i son, bele s’i podoma nen vëddje. A l’é për la fej che j’antich a l’han meritasse la bon-a reputassion[4] ch’a l’han ancheuj” (Ebreo 11:6).

PREGHIERA
Nosgnor Dé! It arsèivo an mia vita con fiusa, nen ant la speransa d’avèjne ‘d benefissi o ‘d vantagi, ma për chi chi ‘t ses. Dame ‘d podèj onoré toa glòria e toa majestà con n’ubidiensa pien-a ‘d fiusa e ‘d chërse ant la conossensa ‘d toa person-a e d’amor. Amen.

15 d’Avril 2018 - Tersa Duminica ‘d Pasqua

At 3:12-19; 1 Gioann 3:1-7; Luca 24:36-48; Salm 4

Nosgnor! Che tò benedì Fieul a l'ha fane conòsse ai sò dissépoj quand ch'a l'ha rompù 'l pan e fane part: Duverta j'euj ëd nòstra fèj përch' i podoma contemplelo an tuta soa euvra 'd redension; ch'a viv e regna con Ti ant l'unità dlë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

Version blòg: http://telegra.ph/A-lé-na-question-ëd-fiusa-04-10

giovedì 5 aprile 2018

Trasfusion ëd sangh (28. March 5:25-34)

Ancheuj a-i é tant da manca ‘d sangh e coj ch’a son dispòst a dene ‘d sò sangh a son ancora tròp pòchi. La donassion ëd sangh a l’é la pì bela ròba ch’i podrìo mai fé. A ‘d gent ch’a n’ha da manca i doma parèj un pò ‘d nòstra vita. A-i é gnente ch’a sìa pì cristian che dé un pò ‘d nòst sangh përché quaidun, ch’a l’ha perdune, a peussa ‘rcuperé la salute e la vita. Ancheuj i lesoma n’episòdi dël vangel andoa ch’i trovoma na fomna ch’a l’avìa ‘d pérdite greve ‘d sangh e ch’a savìa pi nen lòn ch’a podèissa fé për varì. Tutun, chila a treuva Gesù ch’a l’avrìa nen daje na delusion. Lesoma.
"Antlora na fomna ch'a l'avìa 'n fluss ëd sang da dódes agn, ch'a l'avìa tant patì ant le man ëd vàire médich, e ch'a l'avìa spendù tut lòn ch'a l'avìa, ma sensa gnun profit, ansi, andasenda viaman fin-a pes, quand ch’a l’ha sentì parlé ëd Gesù, a l'é vnùita ant la furfa për daré, e a l'ha tocà ‘l mantel ëd Gesù. A disìa: ‘A sarìa mach pro ch'i tochèissa sò mantel e i sarai varìa’. E pròpi an col moment-lì ch’a l’ha tocalo, ël fluss ëd sangh a l'é fërmasse e a l'ha sentì an sò còrp ch'a l'era stàita varìa da sò flagel. Dlongh Gesù, rendendse cont dla fòrsa ch'a l'era surtìa da chiel, a l'é virasse vers la gent e a l'ha dit: "Chi é-lo ch'a l'ha tocà mè mantel?". Contut, ij sò dissìpoj a l'han dije: ‘Vëddes-to nen che la furfa at sara tut dantorn, e it dise: Chi é-lo ch'a l'ha tocame?'". Ma Gesù a vardava tut dantorn a chiel për vëdde cola ch'a l'avìa fàit lòn. Antlora la fomna, sbaruvà e tramblanda tuta, savenda lòn ch'a l'era rivaje an soa përson-a, a ven e as campa ai sò pé, e a-j diciara tuta la vrità. Gesù a-j dis: ‘Fija mia, toa féj a l'ha salvate; vat-ne an pas, e sie varìa da tò flagel’" (March 5:25-34).
Ant ij vangej a-i é soens ëd provocassion. I vëddoma Nosgnor Gesù Crist o ‘d gent ch’a-j sta dantorn, ch’a trasgrediss a pòsta le régole dla tradission religiosa ch’a-i era antlora, o lòn che ij binpensant a diso ch’a sia da fesse o da nen fesse, e lolì pr’ artrové ij valor génit ëd l’umanità. Gesù soens a dasìa scàndol o a dasìa l’aprovassion a ‘d gent ch’a lo fasìa, dzurtut për combate l’ipocrisìa ch’a càusa mach ëd patiment.

A fé ‘d trasgression ëd régole, ant ël cas dla conta ch’i tratoma ancheuj, a l’é nen Gesù ma na fomna, che për tanti agn a patìa ‘d pérdite ‘d sangh, ch’a l’avìa ‘n fluss ëd sangh, d’emoragìe. I la trovoma ch’a pija l’inissiativa d’andé a toché Gesù për “s-ciancheje” cola varision che gnun a riussìa ‘d procureje. Sti fluss ëd sangh (ch’a-i ero bin da pì dle mëstruassion normaj, che già a rendìo na fomna, “impura” da la mira religiosa, ch’as podìa nen tochela), a l’ero tan grande che la gent a la tnisìa bin a distansa. La gent a l’avìa da fé atension, scond le costume ‘d coj temp-là, a nen tochela, dësnò a l’avrìa avù da sogetesse a ‘d sirimònie ‘d purificassion pitòst complicà. Cola fomna gnun a l’avrìa pì tocala e gnanca sfiorala, e lolì për la tëmma superstissiosa e ij pregiudissi. Gnanca sò marì, an cola condission-lì a l’avrìa tocala. Nojàutri is rendoma bin cont vàire ch’a sìa dolorosa la “deprivassion dij sens”, la mancansa ‘d contàt fìsich! Për cola fomna sta situassion a l’era durà për bin dódes agn - coma s’a fussa nen ëstàit pro sò fluss ëd sangh! A l’é sicur che sta situassion a l’avrìa fela “dventé mata”. Ëd sicur a-i son ëd përson-e ch’a l’han d’artegn e ch’a son nen “calorose” tanme d’àutre, ma nojàutri fomje nen manché, a j’àutri, nòst ambrass d’amicissia, nòst ancoragiament. La Bibia an dis: “Saluteve j’un j’àutri con ël basin dla pas” (1 Corint 16:20), o “basin sant”.

La fomna dont i parloma, a l’avìa ‘dcò d’àutre fustrassion: a l’avìa bin tentà ‘d varì an tute le manere possibij. A l’avìa ‘d sòld, ma, “a l'avìa tant patì ant le man ëd vàire médich, e ch'a l'avìa spendù tut lòn ch'a l'avìa, ma sensa gnun profit, ansi, andasenda viaman fin-a pes” (26). Ant coj temp-là, ëd sicur la medisin-a a l’era ‘ndaré, aretrà. Ël vangel a veul ambelessì buté an evidensa le tante delusion dë sta fomna. A l’avìa la delusion për la sossietà anté ch’a stasì, la delusion për la religion ch’a la giutava pròpi nen, ansi, ch’a-i dasìa ‘ncora pì ‘d pèis da porté; la delusion pr’ ij dotor ch’a riussìo nen a varìla; la delusion pr’ ij meisinor. A l’é bin vera che soens “ij meisor” dë sto mond a dan gnun-a vera varision, ma mach at dësfruto pr’ ij sò anteresse ‘d lor - e a l’han gnun ëscrupoj a felo. Parèj, cola fomna a l’era pròpi sensa speransa. La dësperassion uman-a, contut, a l’é ‘n limit ch’a peul esse travërsà con Crist e an Crist. Cola fomna a l’avìa mach sentì parlé ‘d Gesù, n’òm ch’a dasìa gnun-e delusion a coj ch’as adressavo a chiel con fej. Gesù antlora a l’era ‘d passagi da cole bande. A-i era gnun temp da perde! A l’avìa da avzinesse a Gesù e da ciameje agiùt. Coma fé, se già tanta era la gent ch’a-j stasìa dantorn? Chila a pensava, antlora, ch’a sarìa stait prò toché dë scondion la vestimenta ‘d Gesù e chila a sarìa stàita varìa!

A l’é parèj che sta fomna a pija l’inissiativa ‘d dësfidé le régole stabilìe, dë probé ‘l tut për tut e ...a sarìa anfilasse tra la furfa për toché Gesù. Chila a l’avìa ‘d sicur pensà: “Che ‘m anfà dle régole? I veuj varì. I chërdo che Gesù a peussa felo. An tuit ij cas, i chërdo che Gesù a l’avrìa mai ancalasse a toché na fomna coma mi. I vado e a-j s-cianco na varision!”. E-lo che la soa a l’era mach ed superstission, o na folairà cissà da la disperassion? O n’autosugestion? I lo savoma ne, A càpita, contut, che Gesù: “...rendendse cont dla fòrsa ch'a l'era surtìa da chiel, a l'é virasse vers la gent e a l'ha dit: "Chi é-lo ch'a l'ha tocà mè mantel?" (30). Për cola fomna ‘l contat ëd fej con Gesù a dventa decisiv. Tuta cola gent a stasìa dantòrn a Gesù ma “a lo toca nen”. Bele ancheuj a-i son tanti ch’as anteresso ‘d Gesù o ch’a fan tanti bej discurs riguard a chiel, ma ch’a lo conòsso nen përdabon, perchè a l’han ancora pa “tocalo” con la man ëd na fèj génita. A l’han gnun-a vera relassion personal con Gesù: për lon ch’a son ancora “malavi” ant lë spirit!

Ambelessì i l’oma na fomna ch’a perdìa ‘d sangh, ch’a përdìa l’energìa dla vita, ma che da Gesù a ‘rsèiv na sort ëd “trasfusion ed sangh”. La Sacra Scritura, nen për asard, a dis: “s'i vivoma ant la lus tanme chiel a l'é 'nt la lus, i soma 'n comunion l'un con l'àutr, e 'l sangh ëd Gesù, sò Fieul, an purifica d'ògni pëccà” (1 Gioann 1:7). Lòn ch’a dis ës pass dla Paròla ‘d Nosgnor a l’é pròpi parèj e ‘d lolì la conta riguard ëd la fomna con un fluss ëd sangh a podrìa esse na figura. Për nòstre tante maladìe a-i é mach un ch’a podrìa varine: Gesù Crist. Sossì a val ancora ‘ncheuj. Prové për chërde!

Preghiera

Nosgnor! I ven-o dacant a ti con màssima fiusa. It ringrassio ch’it ses dispòst d’arsèive pròpi mi con n’ambrass d’amor. It ringrassio ch’it l’has vërsà tò sangh pressios an sla cros për ch’i fussa përdona dai tanti mè pëccà e varì. It prego ch’i peussa porté ‘n contàt ëd varision, ch’a smija al tò, a tante përson-e ch’a l’han da manca ‘d mè amor e ‘d mia solidarietà. It lo ciamo për amor ëd Gesù Crist, mè Signor e Salvator. Amen.

8 d’Avril 2018 - Sconda Duminica ‘d Pasqua

At 4:32-35; 1 Gioann 1:1-2:2; Gioann 20:19-31; Salm 133

Nosgnor, tut-potent e etern, che ant ël misteri dla Pasqua it l'has ëstabilì la Neuva Aleansa d'arconciliassion: Acòrda che tuti coj ch'a son ëstàit argenerà ant la comunion del còrp dël Crist a peudo manifesté and soa vita 'd lor lòn ch'a professo për soa fej; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e ch'a regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé pr'ij sécoj dij sécoj. Amen.

venerdì 30 marzo 2018

A l’ansëgna dla vita (Isaìa 25:6-9).

La situassion ëd l’umanità a l’é lamentosa. Mòrt e dëstrussion a séguito d’esse “l’istessa mùsica” daspërtut. I-j vorsoma gnanca pì penseje. An piemontèis as dis “tireje ‘n vel ansima” a quaicòsa për pì nen vëdd-lo. Stërmè le ròbe brute. contut, a ‘rzòlv pa la situassion. Nosgnor Dé, col vel a lo farà svanì, nen për buté j’oror dl’umanità sota la lus dël sol, ma përché coj oror un bel dì a-j saran pì nen! Nosgnor Gesù Crist a dà bataja al pëccà e a la mòrt ch’a n’é la conseguensa ùltima e a la buta an derota. Un bel dì a la farà sparì dël tut, e lolì a sarà ‘n motiv ëd granda gòj: as na vëddo già le primissie ant la vita ‘d coj ch’as fido an chiel. An costa riflession ëd Pasqua i lesoma e comentoma na professìa d’Isaia. Stè a sente.
A l’era granda la furfa ch’a l’avìa arseivù Gesù ‘d Nasaret a Gerusalem an crijand Viva! Tòpa! Osana! an col dì che nojàutri i lo ciamoma La Ramuliva. An Gesù ël pòpol a butava ‘d grande speranse: a l’era për lòn ch’a crijava “Osana!” visadì “Salv-ne!”, “Liber-ne!”. Gesù a l’avrìa bin rëspondù a la susta dla gent, bele se nen dël tut coma lor a chërdìo, e a l’avrìa falo pròpi con ij so patiment, con soa mòrt an sna cros e con soa arsurression, precis coma le professìe antiche a l’avìo nunsialo tanti sécoj prima.

Da cole professìe ancheuj i consideroma cola d’Isaìa, ch’i trovoma al capìtol 25 ëd sò lìber, dal vers 6 al 9. Costa professìa a riva a sò pont pì àut ant l’anunsi ch’a l’é la mòrt medésima ch’a finiss “travondà” da l’euvra dël Crist. An efet, Gesù, an soa përson-a e con coj ch’a-j van dapress, a inàugura, a ‘ncomensa, na neuva sòrt d’esistensa, na neuva manera ‘d vive, ch’a stà pì nen sota l’ansëgna dla mòrt, ma sota l’ansëgna dla vita. Për lòn, a podrìa ‘dcò disse che Gesù a viv e a mostra na “cultura dla vita” an contraposission ëd la “coltura dla mòrt” ch’a l’é ‘l caràter dë sto mond.

Lesoma antlora sto pass e fomje n’esamina.
“Ël Signor ëd l'univers a prontarà 'n disné gròss an sël mont Sion për tute le nassion dël mond. A sarà 'n disné squisì con ëd bon vin vej e 'd carn soasìa. Ansilà Dé a farà svanì 'l vel ëd sagrin ch'a quata tùit ij pòpoj, l'ombra 'd mòrt ch'a fà scura tuta la tèra. Chiel a travondrà la mòrt për sèmper! Ël Signor Dé a suvrà tute le lerme e a gavrà l’onta 'd Sò pòpol da tuta la tèra. A l'é vera: ël Signor a l'ha nunsialo! An col dì là ël pòpol a proclamrà: ‘Sto-sì a l'é nòstr Dé. I l'oma butà 'n Chiel nòstra speransa e a l'ha salvane! Sto-sì a l'é 'l Signor: i l'oma butà 'n Chiel nòstra speransa. Arlegromse ant la salvëssa che Chiel a l'ha dane!’” (Isaìa 25:6-9).
An prim leugh ës pass a buta an evidensa che Nosgnor Dé, ël Creator dl’univers, a l’ha tut sota sò contròl e a l’ha dij progèt bin ciàir për ësto mond e për tuti coj ch’a-i stan. Ël mond a l’é pa “scapaje da ‘n man”; ël mond a tira pa anans për asard, ëd na manera che chiel a peussa nen controlela e prevëdd-la. Për ësto mond Nosgnor a l’é formasse ‘d propòsit precis, dij progèt, ch’a l’é sicur ch’as compiran. Chiel a l’é “ël Signor ëd l’univers” o, conform a d’àutre tradussion bìbliche, “ël Signor dle armade”, visadì Col ch’a l’ha ordinà tut lòn ch’a-i é ant l’univers coma s’a fusso ‘d soldà bin ordinà ch’a marcio a sò comand, da le stèjle a j’àtom. An particolar, Nosgnor a l’é fasse ‘d propòsit ëd grassia ch’as compiran për l’euvra dël Crist, precis coma ch’a l’ha arvelaje pr’ ël mojen dij profeta d’Israel.

A l’é parèj che Nosgnor Dé a l’ha prontà, scond la figura dovrà da Isaìa, un disné gròss, un banchèt, un convivi, “un disné squisì con ëd bon vin vej e 'd carn soasìa” (6). Andoa é-lo ch’a l’ha prontalo? “An sël mont Sion”, visadì a Gerusalem. La sità ‘d Gerusalem a l’é stàita e a resta “ël sènter geogràfich” dij propòsit ëd Nosgnor Dé. Chiel a l’ha sernù cola sità, fabricà an sël Mont Sion, përchè a sìa, ant ij sò propòsit etern, “ël teatro” dj’aveniment ij pì amportant dë sto mond - lì e nen da n’àutra banda. An efet, a l’é a Gerusalem ch’as dësvlopa la “stòria dla salvessa” coma la sede ‘d sò pòpol sernù, Israel. E a l’é a Gerusalem ch’a l’é ‘l leugh prestabilì anté ch’as compiss ël sacrifissi ùltim dël Mëssìa, “l'Agnel ëd Nosgnor ch'a leva 'l pecà dal mond” (Gioann 1:29), e ‘l leugh medésim anté ch’as compiran ëdcò j’aveniment dij “dì darié”.

Cola dël “Disné gròss” a l’é n’imàgine ch’i la trovoma soens ant la Bibia. Un “disné gròss” a l’é nen mach sìmbol ëd n’ocasion sossial gioiosa, ma dl’ocasion anté che la vita midéma a ‘rsèiv soa noritura la pì bon-a, bondosa e sostansiosa. A n’ocasion parèj l’anvit a l’é smonù “a tute le nassion dël mond”, a tùit ij pòpoj. Un “disné gròss” dë sta sòrt-sì a l’é rapresentà ant la Sin-a ‘d Pasqua, che Gesù a organisa ansem ai sò Dódes. Gesù a dis: “I son mi 'l pan ch'a dà la vita e ch'a l'é calà giù dal cél. Se quaidun a mangia dë sto pan-sì, a vivrà për sèmper; e 'l pan ch'i darai a l'é la mia carn për la vita dël mond” (Gioann 6:51). Gesù a nuriss la vita uman-a coma ch’a lo peul fé gnanca ‘l mangé ‘l pì sostansios ch’a-i sio.

La professìa d’Isaìa, peuj, a dis: “Ansilà Dé a farà svanì 'l vel ëd sagrin ch'a quata tùit ij pòpoj, l'ombra 'd mòrt ch'a fà scura tuta la tèra”. La situassion ëd l’umanità a l’é lamentosa. Mòrt e dëstrussion a séguito d’esse “l’istessa mùsica” daspërtut. I-j vorsoma gnanca pì penseje. Am italian as dis “stendiamo un pietoso velo” an sla situassion dl’umanità. A l’é tròp brut da vardesse, l’istess che certe imàgin an FaceBook ch’a son panà ‘d propòsit përchè an farìo impression si soma sensibij, antlora FaceBook a dis: It avisoma che s’it veule vardeje coste imàgin at podrìo dësturbete. An piemontèis as dis “tireje ‘n vel ansima” a quaicòsa për pì nen penseje. Stërmè le ròbe brute. contut, a ‘rzòlv pa la situassion. Nosgnor, col vel a lo farà svanì, nen për buté j’oror dl’umanità sota la lus dël sol, ma përché coj oror un bel dì a-j saran pì nen: Gesù, ansema a coj ch’a-j van dapress, a dà bataja al pëccà e a la mòrt ch’a n’é la conseguensa ùltima e a la buta an derota, a la farà sparì dël tut, e lolì a sarà ‘n motiv ëd granda gòj: as na vëddo già le primissie ant la vita ‘d coj ch’as fido an chiel. Col “vel” a sarà gavà: a-i sarà pì nen la mòrt përché la situassion, grassie a chiel, a l’é stàita trasformà, cangià. A-i sarà pì nen ël deul, ma argiojissansa, pì nen ed digiun trist, ma ‘n “disné gròss” con pro da mangé. Chiel a farà svanì ‘l vel e la coverta, l’istess che le binde ch’a l’ero stàite butà al còrp mòrt ëd Gesù a son ëstàite trovà, ant ël dì ‘d Pasqua, dobià da banda. A j’ero pì nen da manca, përchè Gesù a l’é arsussità dai mòrt.

La vita a l’é torna surtìa. Na realità diversa da cola ch’i conossoma nojàutri a l’é nassùa ch’a l’ha “travondà” la mòrt. Gesù a l’é arsussità tanme la primissia ‘d na neuva creassion. Gesù a l’é, an efet, coma ch’a dis la Bibia, “ël prim-génit ëd coj ch'a arsussito dai mòrt” (Colossèis 1:18). Gesù a l’é ‘l prim e as tira dapress un pòpol ëd dissépoj, ëd gent ch’a chërd an chiel, ch’as fida a chiel. Da chiel, an ësto mond, lor as ancamin-o a ‘mprende lòn ch’a veul di “la coltura dla vita” e a la fin a pijeran part con chiel a l’arsurression dai mòrt, a n’esistensa diversa da cola ch’i conossoma ancheuj. Ël profeta Isaia, chiel medésim, a lo dis quai càpitol pì anans: “Nosgnor! Ch’a vivo ij tò mòrt! Ch’a ‘rsussito da soe tombe! Dësvijeve e crijé ‘d gòj, vojàutri ch’i steve dëstèis ant la póer! Përchè i vivreve tanme ‘d piante mojà da la rosà dla matin, e ‘l pais dj’ombre a farà seurte ij sò spirit mòrt” (Isaia 26:19).

Pròpi parèj: coma ch’a dis ël vers ch’a ven dòp: “Chiel a travondrà la mòrt për sèmper! Ël Signor Dé a suvrà tute le lerme e a gavrà l’onta 'd Sò pòpol da tuta la tèra. A l'é vera: ël Signor a l'ha nunsialo!” (8). Na gran consolassion, nen vera? Gesù medésim a promët ëd mandé ai sò dissépoj “ël Consolator”. A dis: “Ma quand ël Consolator a sarà vnù, lë Spirit ëd la vrità ch'a ven dal Pare e che mi iv mandrai da part ëd mè Pare, a sarà chiel ch'a farà da testimòni an mè favor” (Gioann 15:26).

Ij dissépoj ëd Gesù, abatù e pien ëd vërgogna, dòp la mòrt ëd Gesù, a l’ero stërmasse përchè a pensavo che ‘l moviment cristian a fussa stàit crasà për sèmper, che tut a fossa fini ant na bola ‘d savon. A sarìa nen ëstàit parèj. Lor a l’avrìo ancontrà Gesù arsussità e con granda determinassion a sarìo partì për ël mond për testimonié na “cultura dla vita”, sustnì dla la certëssa dl’arsurression dai mòrt. Pì ‘d lòn, “Ël Signor Dé (...) a gavrà l’onta 'd Sò pòpol da tuta la tèra”. A l’é vera che ij pecator, arviros a Nosgnor e a soe lej moraj, soens a l’han gnun-a onta ‘d lòn ch’a fan e a na son fin-a orgojos, ma ‘l pëccà a resta na macia ch’a scuncia e ambrutiss l’umanità. A l’é n’onta përchè l’umanità a l’era destinà a bin d’àutr, smijanta coma ch’a l’era stàita creà a la santità ‘d Nosgnor. Gavé vìa cola macia, cola onta, a l’é n’at ëd grassia che Nosgnor a l’é proponusse për tanti òm e fomne dël mond, e ‘l profeta Isaia a lo arvela chiel medésim an ësto capìtol: “Nosgnor! It ses mè Dé, i t'esaltrai con ëd làude e i proclamrai tò nòm: ti 't fase d'euvre maravijose! It l'has progetaje tant temp fa e adess it l'has compije” (Isaia 25:1).

I podoma, antlora, bin dì, coma ch’a dis l’ùltim vers ëd ël test d’ancheuj: “An col dì là ël pòpol a proclamrà: ‘Sto-sì a l'é nòstr Dé. I l'oma butà 'n Chiel nòstra speransa e a l'ha salvane! Sto-sì a l'é 'l Signor: i l'oma butà 'n Chiel nòstra speransa. Arlegromse ant la salvëssa che Chiel a l'ha dane!’" (9).

Gesù, arsussità dai mòrt, a doverta a sò pòpol (coj ch’a-j son fedej) ëd neuve dimension ëd la realità e a-j ciama a d’ess-ne testimoni ancheuj. Ij cristian a son ciamà a rende testimoniansa ancheuj ëd lòn ch’a veul dì na “coltura dla vita” an contraposission a la “coltura dla mòrt” ch’a dòmina ancheuj.

Che Nosgnor Dé av daga ‘d conòsse sèmper mej Gesù Crist e dë steje dapress. Chiel a l’é l l’Arsussità, ël Signor dla vita. Iv lasso costa benedission, pijà dal lìber ëd l’Arvelassion: “Grassia a vojàutri e pas da Nosgnor - col ch’a l'é, ch’a l'era e che a l’ha da vnì … e da part ëd Gesù Crist, ch'a l'é ‘l testimòni fedel, ël prìm a d’esse arsussità dai mòrt, ël Rè dij re dla tera. Chiel, ch'an veul bìn e a l'ha liberane dai nòstri pëccà grassie a sò sangh vërsà, e ch'a l'ha fàit ëd noiàutri un regn ëd sacerdòt, al servissi 'd Nosgnor, sò Pare, a chiel a sia la glòria e la potensa pr'ij sécolj dij sécoj. Amen.” (Arvelassion 1:4-8).

Duminica 1 April - Pasqua d'Arsurression

Leture bìbliche

At 10:34-43; Isaia 25:6-9; 1 Corint 15:1-11; Gioann 20:1-18; March 16:1-8;
Salm 118:1-2, 14-24

Preghiere

I. Nosgnor, che për nòstra redension it l'has dàit tò Fieul ùnich a meuire an sna cros, e che për soa gloriosa arsurression it l'has liberane dal podèj ëd nòst nemis: Acòrdane 'd meuire minca dì al pecà, përchè nojàutri i peussa vive për sèmper con Chiel ant la gòj dl'arsurression; për Gesù Crist, Tò Fieul e nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

II. Nosgnor! Ch’it l’has fàit che costa santa neuit ësplendrissa con ël ciàir dl’arsurression ëd Nosgnor; cissa ant toa Cesa col Ëspirit d’adossion ch’a l’é dane ant ël Batèsim, parèj che, arnovà tant ant ël còrp che ant la ment, i peuda rendte l’adorassion con sincerità e vrità; për Gesù Crist, nòst Signor, ch’a viv e chh’a regna con Ti, ant l’unità dlë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.


III. Nosgnor tut-potent, che për tò Fieul ùnich Gesù Crist it l'has batù la mòrt e dovertane le pòrte dla vita eterna: Acòrdane che nojàutri ch'i faso con gòj la selebrassion del dì dl'Arsurression dël Signor, i peuda esse tirà fòra da la mòrt causà dal pecà pr' ël mojen ëd Tò Spirit ch'a vivifica; për Gesù Crist. nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

mercoledì 21 marzo 2018

Na furfa ch’a crija “Osana!”: Ma lòn ch’a veul dì “osana”?


I la ciamoma “La Ramoliva” la Duminica che la comunità cristian-a ‘d tut ël mond a fà la selebrassion dl’episòdi che Nosgnor Gesù Crist a intra ‘d manera trionfal ant la sità ‘d Gerusalem. Na furfa, un baron ëd gent, pien-a dë speransa, a-j fà trionf a Gesù magnificandlo coma ‘l grand condutor, ël leader ch’a l’avrìa portaje a la liberassion dal giov grev ch’a-j crasava. Pì ‘d lòn: a lo aclama tanme ‘l Mëssìa, ël Crist, ël Salvator, l’òm che a la fin a l’avrìa stabilì la shalom che da tant lor a la spetavo, e ij sò crij d’osana, d’eviva, a na son la testimoniansa.

E-lo ch’a l’avrìo pijane na delusion, coma s’a l’avèissa mincionaje cola gent? Tanti ‘d lor a l’avrìo pensà ‘d sì, përchè Gesù a sarìa nen arvelasse precis coma col Mëssìa che lor a lo spetavo. Gesù ‘d Nasaret, contut, a l’era e a resta l’ùnich e ver Mëssìa, ël Salvator dël mond, ch’a corispond a lòn che le antiche professìe d’Israel a nunsiavo tant temp prima. La manera che Gesù a realisa, a compiss, ël but dël Mëssìa, la salvëssa dal pëccà e da soe conseguense afrose, a l’é diversa, a l’é nen l’istessa ‘d lòn ch’i soens i pensoma nojàutri, ma a l’é cola ch’a l’ha ‘l pì gran e sicur efet. L’istessa conta evangélica dl’intrada ‘d Gesù a Gerusalem a l’é pregna, satìa dj’arferiment a le Scriture antiche d’Israel. Ël mëssagi ch’a stërma an tra soe pieghe a l’é ciàir, i podoma nen ësbaliesse a sò riguard e a peul nen ëscapene. I lo trovoma già an cola esclamassion, “osana” ch’i trovoma ambelessì. A l’é, an efet, bin da pì che n’eviva, ‘n tòpa. Lòn ch’a veul dì? Andomne a la dëscoerta apress la letura ‘d cost’episòdi evangélich, an Maté 21:1-10.
La vnùa trionfal ëd Gesù. “Ora, quand che lor a son stàit davzin a Gerusalem, e ch'a son rivà a Betfage, Gesù a l'ha mandà doi dissépoj e a l'ha dije: ‘Andé a cola borgià-là ch'a sta an facia, e sùbit i trovreve na sòma gropà e sò asnèt ansem a chila; dëstacheje e mnemje. E se quejdun av dis quajcòsa, i direve che 'l Signor a n'ha da manca, e sùbit a-j lassëran andé’. Ora, tut lòn a capitava për ch'a fussa compì lòn ch'a l'era stàit nunsià dal profeta: ‘Dì parèj al pòpol ëd Sion: Varda, tò Rè a l'é an camin ch'a-i riva, bon com' ël pan e montà ans na sòma e sl'asnèt ëd na sòma'’. Ij dissépoj, donca, a son andàit e a l'han fàit conform a lòn che Gesù a l'avìa comandaje. E a l'han mnà la sòma e l'asnèt, e a l'han butàje adòss dij mantèj e a l'han faje monté sù Gesù. Antlora un mondass a l'é butasse a stende për la strà dij mantej, e d'àutri a tajavo dle frasche da j'erbo e a-j sbardlavo për la strà. E la gent ch'andasia ëdnans, e cola ch'a seguitava, a crijava: ‘Osana al fieul ëd David! Ch'a sia benedì col ch'a ven ant ël nòm ëd Nosgnor! Osana ant ël pì àut dij céj!’. E quand ch’a l'é stàit intrà an Gerusalem, tuta la sità a l'é tombà ant na granda agitassion e tuti as disìo: ‘Ma chi e-lo mai sto-sì?’. E la gent a disìa: "A l'é Gesù, ël profeta, da Nasaret an Galilea" (Maté 21:1-10).
La vnùa trionfal ëd Gesù ‘d Nasaret a Gerusalem a càpita ‘l saba anans ëd la Pasca, e a l’é ciamà da j’Ebreo “ël gran Saba”. Ij fàit che costa conta a ‘rpòrta, parèj coma ch’i l’oma ant ij vangej, a son carià d’arferiment biblich ëd ël Testament Vej. A veulo dimostrene com a tuti j’efet Gesù ‘d Nasaret a l’é pròpi ‘l Mëssìa che la fej israelita a spetava e parèj ch’a l’era stàit profetisà. Ëd sòlit, coma ‘d letor modern, ës arferiment an ëscapo, is arcorzoma pa ch’a-i sìo e ch’a l’abio ‘d pèis, d’amportansa.

Për lòn, a podrìa ess-ne d’utilità parlé ‘n pò dël contest dë sti fàit-sì, për mej comprendje. Conform al Talmud, un dij test sacrà dël Giudaism, l’inissi dla surtìa dël pòpol d’Israel da l’Egit a l’era dël dì ch’a fà 15 dël mèis ëd Nisan. Antlora ‘l pòpol a l’avìa sernù ‘l babero da smon-e an sacrifissi quatr dì anans, dël 10 ëd Nisan, che, an col agn là a l’era ‘d saba (Surtìa 12:1-6). Col saba a l’é ciamà “Ël Saba Grand” (שבת הגדול shabat ha gadol) përché j’Israelita a l’avìo ciapà ij babero da j’Egissian për sacrificheje, malgré l’umiliassion dla divinità ‘d lor (ël dio belié Amon). Conform al midrash (l’interpretassion ch’a na dan j’ebréo), j’Israelita a dëspiego che lor a intendìo sacrifiché ‘l babero për órdin ëd Nosgnor, Nosgnor ch’a l’avrìa peui massà tùit ij prim-génit dj’Egissian. Quand che ij prim-génit egissian a lo ven-o a savèj, a sùplico ij sò pare ëd lassé parte j’Israelita, ma ij sò crij a ven-o ignorà fin-a a tant ch’a na seurt na guèra sivil an Egit, e tanti a na resto massà. Costa guèra an tra j’Egissian a l’é ciamà “la guèra dij prim-génit”, e a l’é considerà n’àutr miràcol ch’a giuta j’Israelita a chité l’Egit. A l’é për coste rason-sì che ‘l saba anans ëd la Pasca a l’é ciamà “Ël Saba Grand”.

Conform a la testimoniansa ‘d Maté 21:1-5, Gesù e ij sò dissépoj a van a Gerusalem an passand për Betfage, da le part ëd ël Mont dj’Ulivé, anté che Gesù a-j dà l’ancombensa ‘d troveje na sòma con sò asnèt, ch’a-i servo për soa intrada trionfal a Gersalem dël dì 10 o 11 ëd Nisan.

Ël Saba Grand a l’é la prefigurassion ëd l’oferta dl’Agnel ëd Nosgnor ch’a gava (o leva) ij pëccà dal mond. "Vardé-sì l'Agnel ëd Nosgnor ch'a leva 'l pecà dal mond!” (Gioann 1:29). Gesù a intra ‘d manera trionfal a Gerusalem montà an gropa ‘d n’asnèt për dè a intende che chiel a l’é pròpi ‘l Mëssìa, conform a lòn ch’a dis ël profeta Sacharìa: “Argiojiss, sità ‘d Sion, crija ‘d gòj, Gerusalem. Varda, tò rè a fà camin anvers ëd ti. A l’é giust e vitorios; a l’é ùmil e a cavalca ‘n borich, n’asnèt somòt” (Sacharìa 9:9). An col temp-là, l’ora ch’il pelerin a vnisìo për serne ‘l babero da sacrifichesse për la Pasca, lor a vëddo Gesù e a-j fan l’aclamassion an crijand “Osana!”.

L’esclamassion “Osana!” a ven dal términ ebràich הוֹשִׁיעָה נָּא (oscija-na). הוֹשִׁיעָה (oscija) ch’a veul dì: “Salv-ne! Liber-ne!” e il נָּא (na) ch’a l’é n’espression ch’as dovra për cissé, për ancoragé, coma s’a disèisso: “Fòrsa, salv-ne! Liber-ne! Decid-te!”. As trata dl’espression dël Salm 118:25-26 “Ah, Nosgnor, dane la salvëssa! Ah, Nosgnor, dane la vitòria! Ch'a sìa benedì col ch'a ven ant ël nòm ëd Nosgnor! I l'oma benedite da la ca ‘d Nosgnor!”

An ësta Duminica ch’i ciamoma “Ij Ramuliva”, nojàutri is giontoma, i podrìo dì, a l’aclamassion dla furfa ‘d col dì-là e i proclamoma con fej che Gesù ‘d Nasareth a l’é ‘l përdabon ël Mëssìa, ël Salvator dël mond, l’Agnel ëd Nosgnor. Chiel, Gesù, an efet, a l’é sacrificasse an sla cros për fé l’espassion dij pëccà ‘d tuti coj che nel mond, bele ancheuj, as fido a chiel pr’ esse salvà dal pëccà e da soe conseguense afrose e pr’ esse parèj arconcilià con Nosgnor Dé.

Gesù ‘d Nasareth a l’era e a resta ‘l Mëssìa, ël Salvator dël mond, ël Salvator ëd ti ch’i sente o lese bele adess coste mie paròle. Se Nosgnor Dé at dà la grassia ‘d fonghé ancreus, d’aprofondì costa chistion, ëd fonghé ancreus ël mëssagi dla Bibia, it podras fé la dëscoerta dla vrità e dl’efet ëd la përson-a e dl’euvra ‘d Gesù ‘d Nasareth.

25 ‘ds Mars 2018 - Duminica dla Ramoliva

Isaia 50:4-9; Filipèis 2:5-11; March 14:1-15:47; 15:1-39, 40-47; Salm 31:9-16

Nosgnor tut-potent e etern, an tò amor afetuos për le creature uman-e, it l'has mandà tò Fieul, nòst Salvator Gesù Crist për arvestisse ‘d nòstra natura e për patì la mòrt an sla cros, dand-ne l'esempi 'd grand' umiltà; acòrdane, an toa misericòrdia ch'i podoma marcé an sël senté 'd soe soferense e 'dcò pié part ëd soa arsurression; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e regna con ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

N'àutra version

sabato 17 marzo 2018

Na protesta costrutiva o dëstrutiva? (27, March 5:30-32 B)

Nojàutri i vorìo tant crijeje contra ‘d la sòrt ëd società anté ch’i vivoma, pien-a coma ch’a l’é d’angiustissie. I lo foma soens, contut, ëd manere ch’a l’han gnun efèt, e lolì a contribuiss fin-a ‘d pì a nòstre frustrassion. D’àutri a sta società as arviro ‘d manere irrasional e ‘dcò sens’ efèt. Dov é-lo chi podoma trovela na fòrsa ‘d cangiament génit ëd la società e, dzurtut, ëd nojàutri medésim? An ësta sconda riflession an sl’episodi dla liberassion dl’andemonià ‘d Gadara i seguiteroma ‘ncheuj a dëscheuvre ij sò tesòr.
“A son rivà da l'àutra banda dël lagh ant ël teritori dij Gadarenian. Pen-a che Gesù a l'é surtiss-ne da 'nt la barca, a-j ven ancontra n'òm ch'a l'era dominà da në spirit maléfich, n’òm ch'a seurtìa da le balme ch’a j’ero dovrà coma simiteri, ël leugh anté ch'a vivìa, gnun a podìa ten-lo tacà, gnanca con ëd caden-e, përchè soens, quand ch'a l'avio gropalo con ëd fer e 'd caden-e, a l'avìa rompù le caden-e e fàit ij fer a tòch: gnun a l'avìa pro 'd forsa për dominelo. A l'era sèmper ëd dì e 'd neuit ch’a andasìa për ij sepolcr e për le montagne an crijand, e dasend-se 'd bòte con dle pere. Pen-a ch'a vëd Gesù da leugn, a cor da chiel e as campa 'n ginojon dë 'dnans a chiel e crijand con tuta soa fòrsa a dis: "Còs i-e lo antra 'd noi, Gesù, Fieul dël Dé ël pì àut? I të scongiuro për amor ëd Nosgnor ëd nen tormenteme". A disìa parèj përchè Gesù a l'avia dije: "Spirit maléfich, seurt fòra da col òm!". Antlora Gesù a l'ha ciamaje: "Coma ch'a l'é ch'it ciames?". Col-lì a-j rëspond: "Mè nòm a l'é Legion, përchè ch’i soma an vàire". E a lo scongiurava ch'a lo mandèissa nen fòra da col teritori. A-i era lì-davzin a le montagne un grand ëstrop ëd crin an pastura. E tuti coj demòni a lo pregavo disendje: "Mand-ne ant ij crin përch'i intro ant lor", E dun-a Gesù a l'ha përmetujlo. Antlora, essend surti, coj spirit maléfich a son surtì da l'òm e a son intrà ant ij crin, e lë strop a l'è campasse ant ël lagh da 'n precipissi. Ij crin, ch'a j’ero apopré doimila, a son nijasse ant l'eva. Coj ch'a pasturavo ij crin a son scapass-ne e a l'han portane la neuva ant la sità e tut dantorn, e la gent a l'é surtìa për vëdde lòn ch'a l'era rivaje. A son vnù da Gesù e a l'han vëddù l'andemonià, col ch'a l'avìa la legion, ch'a l'era setà e vestì, e ch'a l'avìa 'rcuperà la rason, e a son ëstàit ciapà da la pàu. Coj ch'a l'avìo vëddù a l'han contà lòn ch'a l'era rivaje a l'andiavlà e l'episòdi dij crin. Antlora a son butasse a supliché Gesù ch'as n'andèissa vìa da col pais.Quand ch'a l'é montà torna ant la barca, col ch'a l'era stàit andemonià a l'ha suplicalo 'd përmettje 'd resté ansema a chiel. Ma Gesù a l'ha nen përmetujlo e a l'ha dije: "Vatne a toa ca, dai tò, e contje ëd le gran còse ch' ël Signor a l'ha fate e coma ch'a l'ha avù compassion ëd ti". Donca, col òm a l'è andass-ne e a l'é butasse a fé savèj daspërtut për la Decàpoli tut lòn che Gesù a l'avìa faje, e tuti a son restane sbërlondì” (March 5:1-20).
I arpijoma ancheuj nòstra riflession an sël test ëd March 5 ch’an parla dla liberassion ëd l’òm ëd Gadara ch’a l’era tormentà da në spirit maléfich. Pensoma a chi ch’a l’era col òm ant na situassion ch’a l’era nen tant diversa da cola ‘d tanta gent ëdcò ancheuj.

Pen-a che Gesù a l'é surtiss-ne da 'nt la barca, a-j ven ancontra n'òm, un “dëschilibrà” che ìl vangel a definiss coma un ch'a l'era dominà da në spirit maléfich. A va diret a l’incontr ëd Gesù e as prostërna dëdnans a chiel. A parëss ch’as na renda bin cont ëd chi ch’a sia Gesù già dal prim moment che Gesù a buta ‘l pé an sla riva dël teritòri anté ch’a sta. Ij demòni a son ëd creature spirituaj ch’a vëddo bin lòn ch’a së stërma daré dl’aparensa dla realità. I soma pitòst nojàutri ch’i soma bòrgno e ch’i lo vëddoma pa. I podrìo dì mej ch’a sio pròpi ij demòni ch’a ‘mbòrgno la gent da la mira spiritual, “për tëmma che an chërdendje, a Gesù, a sio salvà” (Luca 8:12). A-i é, an efet, na diferensa ‘d sostansa an tra Gesù e d’àutri ch’a rivavo ambelelà ‘d sòlit con soe barche, magara ‘nt l’istess leugh, për andé a fé comersi con ij Gadarenian. Lor-lì a l’avrìo ‘d sicur nen ësgairà sò temp con ëd gent dëschilibrà e d’almosinant: a dan mach ëd fastidi e as na tira fòra gnente! Gnun profit!

Fòrse col òm tormentà da në spirit maléfich a vorìa mach trové quaidun da parleje ansema e ch’a l’avèissa compassion ëd chiel, për doverteje ‘l cheur e feje savèj ëd tùit ij sò sagrin. As na trova nen vàire ‘d përsone ch’a sio dispòste a steje a sente. Con Gesù, contut, col òm a treuva quaidun che, al pòst d’arposselo vìa, a lo stà a scoté con compassion e disponibilità. Costa diferensa an tra Gesù e la pì part dla gent, tanti a l’ero rivà a conòss-la. Col òm a l’avìa fàit l’esperiensa méra che soa gent a peirava pa dë scotelo, përché a j’ero mach angagià ant ij sò afé, ant ij sò comersi. As anteressava mach dij sò profit e col òm tormentà a-j na dava gnun ëd profit. Col òm a l’era “mach” n’andecapà, a l’era nen “produtiv”, a l’era “un pèis për la società”. Parèj a l’avio confinalo, relegalo, butà da banda, fòra da la vista e fin-a ancadnalo, ma “gnun a podìa ten-lo tacà, gnanca con ëd caden-e”.

Col òm dëschilibrà a abitava an na quai balma natural o artifissial ch’a l’era lonta n-a da la sità, anté ch’a podìa nen dé tròp ëd fastidi, an tra ij mòrt! A l’avìa, contut, na fòrsa strasordinaria: a l’era tant agità che soens, quand ch'a l'avio gropalo con ëd fer e 'd caden-e, a l'avìa rompù le caden-e e fàit ij fer a tòch: gnun a l'avìa pro 'd forsa për dominelo”. A vorìo tnilo an caden-e fintant ch’a fussa varì. Për un quai temp, la società a l’avìa avù l’ilusion d’avèjlo “domëstià”, sogiogà, ma mach a la fin, tant ch’a l’era stàit inùtil, gnun a l’avia pì provà torna a ‘ncadnelo. A podìo pròpi nen tnilo fòra da la vista: as arfudava dë stess-ne bon e stërmà! Col òm “l'era sèmper ëd dì e 'd neuit ch’a andasìa për ij sepolcr e për le montagne an crijand, e dasend-se 'd bòte con dle pere”. A stava “an tra la mòrt e la vita”, disperà, a crijava con tuta soa fòrsa sò òdio për l’esistensa. Pì ‘d lòn “as dava sèmper ëd bòte” con ëd pere, a l’era “autolesionista”, a l’era na vìtima ‘d chiel istess. A l’avìo nen segregalo, butalo da banda përchè ch’a l’era ‘n violent ant soe relassion con j’àutri, ma për tëmma ch’a lo dventèissa. Da coma ‘l test evangélich a na fà la dëscrission, a parëss che cost òm a pativa ‘d na lacerassion greva ant tra soe anvìe nen sodisfàite e la realità esterna, ch’a j’era nemisa.

Ël vangel a smija ‘mbelessì ‘d sugerì che st’òm a l’era na pòvra vìtima dla società anté ch’a vivìa. La società chiel a l’arpossava e a n’era chiel istess arpossà. A l’era n’òm ch’a l’avìa “surbì”, “ciucià” ij demòni medésim ch’a la fasìo da padron an soa società materialista e idolatra, e parèj a riva a la folairà. Ant na manera o n’àutra ij demòni a l’avìo intension ëd dëstruvila cola società. Coj demòni a lo bolversavo, a lo dësquinternavo përché a riussìa nen a “aceté” ij valor ëd soa società, na società che chiel a giùdica arbutanta e n’alienassion. Nen volendse integré ant un sistema che chiel a aceta pa, a-j fà oposission ant na manera che ancheuj a sarìa considerà psicòtica: a dventa sensa ‘d fren e ‘d control. Soa contestassion a la società anté ch’a viv a l’é, për lòn, nen costrutiva, ma istitiva, primitiva, individualista.

Quand Gesù a-j ciama ch’a-j disèissa sò nòm, chiel a veul ch’as na renda cont che l’identità che ij demòni a l’han daje a l’é mach alienassion e dëstrussion. A-i é quaicòsa ‘d “fòra ‘d fase” an tra la cossiensa che chiel a l’ha che la società anté ch’a viv a l’é malàvia e soa capacità positiva ‘d cambié la situassion. Soa reassion a l’é nen “costrutiva”, ma “auto-dëstrutiva”.

Pì ‘d lòn, ël fàit che an chiel ij demòni a sio nen mac un, ma “na legion” a smija indiché che tanti a la pensèisso tanme chiel, ma che mach chiel a lo dasìa a vëdde e a lo pagava ‘d përson-a. E-lo che soa folairà a l’era l’esigensa, da soa banda, ëd manifesté, ëd dé la dimostrassion ëd soa oposission a “lë stil ëd vita” dij sò consitadin ch’a son bin sodisfàit ëd lor medésim? I podrìo antlora dì che cola dël “mat” a l’era na provocassion irrasional contra ‘d soa gent. Gesù, donca, a lo sta a sente. Soa “protesta”, contut a l’ha da passé da àutri senté, diferent da col ch’a l’avìa pijà.

An prim leu, col òm a l’ha da esse liberà drinta ‘d chiel pr’ ël mojen ëd l’euvra che mach Gesù a peul fé an chiel. Mach antlora a podrà torné andrera an tra soa gent con në spirit e na potensa neuva.

PREGHIERA

Nosgnor Dé! It ringrassio ch’it ses vnùit a troveme pròpi anté ch’i stasìa e ch’it l’has pairà dë scoteme e ‘d pijete soen ëd mi. I sento tut ël pèis ëd mè pëccà e dle ingiustissie ch’i vëddo tut dantorn ëd mi, e vorìa crijeje contra. Ëdcò mi, contut, i l’hai da esse liberà an mè spirit. Mach apress ëd lòn i podrai fé na diferensa an tra la mia gent. Con determinassion, it na prego, compiss an mi toa euvra ‘d liberassion. Amen.

18 ‘d Mars 2018 - Duminica ‘d Quarésima ch’a fà ses

Geremia 31:31-34; Ebreo 5:5-10; Gioann 12:20-33; Salm 51:1-13

Nosgnor tut-potent! It ses mach Ti ch'it l'has la fòrsa 'd dé torna ardriss nòstre volontà arvirose e nòstri sentiment da pecator; arcòrda a tò pòpol la grassia 'd voleje bin a lòn ch'it comande e d'avèj anvìa 'd lòn ch'it promëtte; parèj che, an tra le ràpide e varie trasformassion dë sto mond, nòstri cheur a peudo sté bin ferm là 'ndoa ch'as peul trové 'd gòj génita; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e ch'a regna con ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

giovedì 8 marzo 2018

Vitime ‘d na società ingiusta (26, March 4:30-32 A)


Nosgnor Gesù Crist an mostra a pijesse soen dij malavi e dle vitime ‘d na società ingiusta. A veul nen, contut che nojàutri, ij sò dissépoj, a sio mach tanme la Cros Rossa ch’a ‘mbinda 'd ferìe, ma ‘d gent che, coma chiel, a intra an minca situassion për cangela ‘d manera antrega, a livel ëd la përson-a e a livel ëd la società. A l’é lòn ch’an mostra la letura biblica ch’i foma ancheuj.

Costa conta dël vangel ëd March ch’i soma ‘n camin ëd lese, a l’é viva, rica ‘d detaj e a cissa l’imaginassion. An parla ‘d Nosgnor Gesù Crist ch’a variss n’òm che ‘n demòni a fà ravagi ‘d soa vita, ma costa conta a l’é bin da pì ‘d n’episòdi d’esorcism tant mé d’àutri. I-i trovoma vàire sen-e ch’as podrìa fin-a fene n’arpresentassion teatral. Tanti letor modern a podrìo ‘dcò gnanca pijela an considerassion, costa conta - e lolì a sarìa darmagi - përchè, ant ij sò pregiudissi ‘d lor, ai demòni lor a-j chërdo nen e parèj as lass-rio scapé le tante lession ch’a-i son ëstërmà. A sarìa n’eror përchè costa conta, an efet, s’i la beicoma con cura an tùit ij sò detaj, a ‘rvela tant an sla përson-a e l’euvra ‘d Gesù e an sla condission uman-a. A l’é për lòn che i-j consacreroma nen mach un-a, ma tre ‘d riflession diverse, dont cola d’ancheuj a l’é la prima.
Lesoma lòn ch’a scriv ël vangelista:Gesù a lìbera n'andemonià. “A son rivà da l'àutra banda dël lagh ant ël teritori dij Gadarenian. Pen-a che Gesù a l'é surtì da 'nt la barca, a-j ven ancontra n'òm dominà da në spirit malign, n’òm ch'a seurtìa da le balme ch’a j’ero dovrà coma simiteri, ël leugh anté ch'a vivìa. Gnun a podìa ten-lo stacà, gnanca con ëd caden-e, përchè soens, quand ch'a l'avio gropalo con ëd fer e 'd caden-e, a l'avìa rompù le caden-e e fàit ij fer a tòch: gnun a l'avìa pro 'd forsa për dominelo. A l'era sèmper ëd dì e 'd neuit ch’as n'andasìa për ij sepolcr e për le montagne an crijand, e dasend-se 'd bòte con dle pere. Pen-a ch'a vëd Gesù da leugn, a cor da chiel e as campa 'n ginojon ëdnans a chiel e, crijand con tuta soa fòrsa, a dis: "Còs i-e lo antra 'd noi, Gesù, Fieul dël Dé 'l pì àut? I të scongiuro për amor ëd Nosgnor ëd nen tormenteme". A disìa parèj përchè Gesù a l'avia dije: "Spirit malign, seurt fòra da col òm!". Antlora Gesù a l'ha ciamaje: "Coma ch'a l'é ch'it ciames?". Col-lì a-j rëspond: "Mè nòm a l'é Legion, përchè ch’i soma an vàire". E a lo scongiurava ch'a lo mandèissa nen fòra da col teritori. A-i era lì-davzin a le montagne un grand ëstrop ëd crin an pastura. E tùit coj demòni a lo pregavo disendje: "Mand-ne ant ij crin përch'i intro ant lor", E dun-a Gesù a l'ha përmetujlo. Antlora, essend surti, coj spirit malign a son surtì da l'òm e a son intrà ant ij crin, e lë strop a l'è campasse ant ël lagh da 'n precipissi. Ij crin, ch'a j’ero apopré doimila, a son nijasse ant l'eva. Coj ch'a pasturavo ij crin a son scapass-ne e a l'han portane la neuva ant la sità e tut dantorn, e la gent a l'é surtìa për vëdde lòn ch'a l'era rivaje. A son vnù da Gesù e a l'han vëddù l'andemonià, col ch'a l'avìa la legion, ch'a l'era setà e vestì, e ch'a l'avìa 'rcuperà la rason, e a son ëstàit ciapà da la pàu. Coj ch'a l'avìo vëddù a l'han contà lòn ch'a l'era rivaje a l'andiavlà e l'episòdi dij crin. Antlora a son butasse a supliché Gesù ch'as n'andèissa da col pais. Quand ch'a l'é montà torna ant la barca, col ch'a l'era stàit andemonià a l'ha suplicalo 'd përmettje 'd resté ansema a chiel. Ma Gesù a l'ha pa përmetujlo e a l'ha dije: "Vatne a toa ca, dai tò, e contje ëd le gran còse ch' ël Signor a l'ha fate e coma ch'a l'ha avù compassion ëd ti". Donca, col òm a l'è andass-ne e a l'é butasse a fé savèj daspërtut për la Decàpoli tut lòn che Gesù a l'avìa faje, e tuti a son restane sbërlondì” (March 5:1-20).
Ël pais dij Gadarenian, anté che st’episodi-sì as dësvlopa, as trovava ant la curniss ëd na confederassion ëd des sitadin-e ‘d lenga greca (la Decàpoli) ch’a godìo d’autonomia aministrativa e che la popolassion a l’era an prevalensa pagan-a. Costa-sì a l’era la prima region visità da Gesù ch’a l’era nen ebràica. Lor a savìo poch o gnente dla fej e dla manera ‘d vive dj’Israelita e as fasìo “ij sò afé” sensa ten-e cont ëd considerassion moraj, cole che për j’Israelita a l’ero ‘d pèis. A-i ero tanti anleveur ëd crin e ambelessi i na trovoma fin-a në strop ed doi mila cap. A l’era n’anlevament ch’a-j stava motobin a cheur a cola gent. “La produssion” a l’era ‘l valor pì amportant ëd soa vita ‘d lor. “La produssion” e vanié ‘d sòld a l’era lòn ch’a-j tnisìo ‘d pì. Për lor ij sòld a l’ero fin-a pì important ëd la solidarietà sossial, ch’a l’é sì arpresentà da col “fòl”, da col alienà, ch’a l’avìo confinà fòra da soa sossietà ‘d lor e ancadnà, perchè ch’a podìo nen controlelo. “Ij sò afé” a l’ero ‘d sicur fin-a pì important ëd Gesù medésim, che për lor a-j dasìa fastidi e che peui a cisso ch’as na vada vìa lontan da lor.

A l’é parèj che Gesù e ij sò dissépoj a chito ‘l teritori guernà da la fej e da le lej d’Israel, për andess-ne an na region abità da na popolassion ch’a viv ëd manera ciàira ant ël paganèsim. La figura ‘d Gesù e l’esercissi ‘d sò podèj ëd varision e ‘d salvassion a riguarda nen mach j’Israelita e “soa religion ëd lor”, ma a l’ha n’estension global. Gesù a l’é “ël Salvator dël mond” (Gioann 4:42; 1 Gioann 4:14).

Ël test a buta an evidensa ‘d situassion, ëd pòst e ‘d përson-e che, conform a la fej ebràica, a son da consideresse “antamnà”, “spòrche” e “impure”; ëd situassion che j’Israelita a l’avìo da stess-ne bin a la larga. Pura, Gesù a mostra che ‘l pëccà, ch’a l’é da consideresse tanme la rèis dij tùit ij problema, a l’é da afrontesse a facia dëscuerta, an sla fàcia (coma ch’as dis). Ël pëccà, cissà da Sàtana, l’aversari ‘d Nosgnor e ‘d tut lòn ch’a l’é bel e bon, a l’é da tachesse diret. Gesù as na sta pà “a la larga”; a l’ha pa tëmma d’anflesse, dë sporchesse le man, ma a buta “le man an pasta”, a antërven ëd përsona. A condan-a pa da lontan j’angiustissie ma a-j va ancontra pr’ arzolvje, për dësbleje. Ant ël pais dij Gadarenian tut a l’é da “purifiché”, nen mach col òm ch’a l’era possedù na në spirit maléfich, ma ‘dcò ‘n pais antregh. A l’era nen mach col mat a d’esse antamnà da la mira moral e spiritual, lòn ch’a lo dëstruvìa, ma tut col pais, ch’a l’era fàit ëd gent ch’a conossìa nen Nosgnor Dé nì soa lej ëd giustissia.

Armarcoma coma st’òm a viva an ëd balme ch’a j’ero dovrà coma simiteri - a sta tanme ‘n mòrt ant un mond ëd mòrt; e coma a-i fussa lì-davzin a le montagne un grand ëstrop ëd crin an pastura - n’antrega economìa ch’a l’era dventà sò ìdol ëd lor e fondà an sl’ingiustissia. Gesù a buta an relassion direta jë spirit ëscaros con ij crin. A l’é parèj che Gesù a condan-a na sossietà ingiusta e disuman-a. A l’é na società controlà dal nemich ëd Nosgnor Dé, ma cola gent a pensa che cola manera ‘d vive a sia për lor vantagiosa, ch’a-j daga ‘d profit. A sarà nen, contut, lòn che lor a së speto, përché a la fin, lë strop a l'è campasse ant ël lagh da 'n precipissi. Gesù a purifica da jë spirit ëscros e maléfich l’òm ch’as presenta dëdnans a chiel, ma ij Gadarenian a preferisso ij sò spòrch afé, ij sò crin, soe porcarìe…

Quand ch’a l’é varì, Gesù a permet ne a col òm d’andeje dapress, ma a veul che chiel a resta an tra soa gent ch’a renda testimoniansa ‘d lòn ch’a l’ha faje Gesù e ‘d në stil ëd vita alternativ. A-j dis: “Vatne a toa ca, dai tò, e contje ëd le gran còse ch' ël Signor a l'ha fate e coma ch'a l'ha avù compassion ëd ti".

Preghiera

Nosgnor Dé! Ël pëccà a ‘ntamna tut lòn ch’a-i é an ësto mond e a lo rend brut e spòrch. It ringrassio che ti ‘s ses nen restà lontan an bandonand-me a mè destin coma ch’i l’avrìa bin merità, e ch’i l’hai nen fate scheur; ma che ti ‘t ses vnùit an tra ‘d nojàutri për purifiché, ant ël Crist, ëdcò mi, ch’i na fasìo part. Séguita, it na prego, cost’ euvra ‘d purificassion ant mia vita dësbarassand-me ‘d tut lòn ch’at fà nen piasì e ch’am gava le benedission ëd na vita an comunion përfeta an comunion con ti. Amen.

11 ‘d Mars 2018 - Quarta Duminica ‘di Quaresima


Numeri 21:4-9; Efesin 2:1-10; Gioann 3:14-21; Salm 107:1-3, 17-22

Pare 'd grassia, che tò Fieul benedèt Gesù Crist a l'é calà dal cél pr' esse 'l ver pan ch'a dà la vita al mond; dane sèmper dë sto pan, përchè ch'i peudoma vive an chiel e chiel an nojàutri; ch'a viv e regna con ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për semper. Amen.