giovedì 22 giugno 2017

Ij cristian as na staran pa nen stërmà! (25/6/2017)


Abresé: La fej cristian-a, é-la na na chërdensa privà ch’a l’ha gnun-a atinensa con la vita dë sto mond? Nò, a l’ha da avèj, s’a veul esse fedel a sò Signor, na ciàira influensa nen mach ant la manera ch’i vivoma, ma ‘dcò ant la società andova ch’i vivoma. A l’ha da dësfidé le potense dë sto mond. Për lòn, i l’oma da ten-e bin an considerassion che ‘l mond che an farà ‘d resistensa. I l’oma pa, tutun, da avèjne tëmma, ma i l’oma coragios da nunsié l’Evangeli ‘d Gesù Crist, fin-a “dai cuvert dle cà”, coma ch’a dis la letura biblica dë sta Duminica. Vëddoma.
Al dì d’ancheuj i soma dominà da l’idèja che la religion a l’abia da esse “na chërdensa privà” e ch’a l’abia nen d’avèj n’influensa an sla vita dla società për tëmma ch’a dventa n’imposission sù coj che “cole ròbe lì” a-j chërdo nen o ch’a na son nen d’acòrdi. A l’é l’istess për le manifestassion esterne dël culto ‘d na religion, che sèmper ëd pì as dis ch’a l’abio da resté stërmà “për nen ofende” coj ch’a son ëd na përsuasion diversa. A l’é për lòn che ‘d ròbe coma le procession o le dimostrassion ch’a arfleto ‘n pensé religios, le mësse an d’ocasion pùbliche o ant le scòle e fin-a ‘l son dle campan-e o le cros, a sio ‘d gena a tanti e che, për lòn, a l’abio da esse stërmà. A son sèmper ëd pì arfudà, peui, fin-a ij discors pùblich ëd prèive o ‘d pastor përchè lolì a sarìa “propaganda ‘d part” (as dis) ch’a podrìa “disturbé” quaidun ch’a l’avrìa ‘l dirit dë “stes-ne an santa pas” sensa doveje sente... La motivassion (o scusa) ch’a l’é portà për tute coste neuve proibission a l’é ‘d sòlit j’esigense dla “giustissia” o dla “neutralità” dëdnans a na società sèmper ëd pì diferensià da la mira religiosa e për cudì lòn che ancheuj as ciama “la pas religiosa”.

Tut sossì a podrìa, a l’aparensa, parësse sensà, salvo che na manera ‘d pensé parìa a arflet na precisa ideologìa, na filosofìa ‘d vita, cola dël Laicism, ch’a l’é n’espression dla fej umanista, ch’a l’é, an soe fondassion mideme, nen neutral ma àtea. An efet a l’é n’ideologìa, ch’arfuda l’idèja ‘d Dio coma na superstission “primitiva” da toleresse ‘d manera limità, an ëspetand soa disparission…A l’é da lolì ch’an diso che nojàutri cristian i l’avrìo da stess-ne ciuto e che nòstra fèj a l’avrìa da stess-ne mach “an privà”, sarà an nòstre ca...

Da tut lolì a n’arzulta che pròpi për schivié “le imposission dla religion” e cudì “la pas religiosa” as fòrsa la società antrega a sogetesse a l’ideologìa laicista: l’imposission forsà dla fej laicista për liberene da “j’imposission dla religion”? L’imposission dla propaganda laicista per schivié “la propaganda religiosa”? La religion (e për lòn as intend ël Cristianésim) a l’avrìa da resté stërmà, mentre i l’avrìo da aceté che la fej làica e umanista a fussa gravà fin-a da masnà ant le ment dij nòstri fieuj e fije ant le scòle pùbliche? Le contradission, peui, a finisso gnanca lì, përchè se, da na banda, as vorìa limité e “stërmè” j’espression dla fej cristian-a, da l’àutra banda, j’istess “laich” a son coj ch’a përmëtto e ch’a cisso j’espression publiche dla fej islàmica, përché coj-lì a l’avrìo tùit ij sò dirit, ma ij cristian nò… As lo capiss, contut: s’i arfudoma a j’islàmich ëd pratiché soa religion an pùblich, lor a podrìo arviress-ne con violensa e l’istess a l’é nen da spetess-lo dai cristian...

A l’é parèj che “la logica” dël laicism a l’é l’istessa ‘d qualsëssìa n’àutr podèj autoritari e totalitari coma ch’a j’era ‘l Fassism o ‘l Comunism o coma ch’as fà ancora an Cina o ant la Corèa dël Nord, o ant ij pais islàmich, andova che minca ma religion “an concurensa” a l’ha da sogetesse e resté “stërmà” e, s’a lo fà nen, s’a stà nen ant le régole stabilìe da lor, a l’é crasà con violensa. Nè pì, né men-o.

Cola ch’as fà passé për na posission moderna, a l’é pròpi nen tant moderna përchè ch’a l’era bin conossùa doi mila agn fà, ant ij prim sécoj dël Cristianésim, andova che tuti a l’ero sogetà a fòrsa a l’imperi ‘d Roma, ch’a imponìa cola ch’a l’era ciamà “la pax romana”, garantia da ‘n sistema totalitari e violent ch’a savìa bin coma crasé ij sò opositor… Ëdcò antlora la fej cristian-a a l’era tolerà fin-a a tant ch’as sugetava al podèj ëstabilì e a soe régole. Antlora tuti a l’avìo da sogetesse a ‘n sol signor, visadì a l’Imperador, e tute le religion (tolerà fin-a a na certa mira) a l’avìo da pieghé la schin-a dëdnans a chiel e butesse a sò sërvissi, sëdesnò “bòte”!

Ant na situassion coma cola-lì, col ch’a l’era la dotrin-a ‘d Nosgnor Gesù Crist e dij sò apòstoj? É-lo ch’a proponìa la sogession ùmile al podèj politich e a l’ideologìa ufissial? É-lo ch’a acetava ‘d resté stërmà e quieta ant ël “privà” coma na përsuasion “mìstica” e për ël rest ij cristian a l’avìo da aceté tut lòn ch’a-j disìa ‘l podèj polìtich? Fin-a a na certa mira… An realità la dotrin-a ‘d Nosgnor Gesù Crist a l’era cola dla militansa ativa ant la società, la dësfida doverta e ciàira a tùit ij regim d’opression e d’idolatrìa, e lolì përché la prima lej da sogetess-ne a l’é cola ‘d Nosgnor Dé e pa nen cola dlë stat roman, e ‘l prim e ùnich signor a l’era e a l’é nen l’Imperador e ij sò delegà, ma Nosgnor Gesù Crist.

Se cola dij cristian a fussa nen ëstàita na militansa critica e ativa ant la società, a sarìo nen ëstàit përseguità con violensa, përchè coj ch’as na stan bon e chiet ant “ël privà” e ch’as sogeto ai potent, a l’han nen d’avèj tëmma për soa vita. A l’é për lòn che Nosgnor Gesù Crist, coma ch’a diso ciàir ij vangej e coma ch’i n’avoma la testimoniansa për tut ël Testament Neuv, a dis che la përsecussion dël moviment dij cristian a l’é quaicòsa ch’as peul nen tant evitesse an ësto mond ëd gramissia, përchè ch’a l’è soens la conseguensa ‘d la fidelità al Dé ver e viv ch’as arvela an Gesù Crist. Ij cristian a l’han nen da artiresse da la società, ma a l’han da ess-ne “la sal” e sò mëssagi a l’ha da esse bin pùblich, a l’é da prediché “dai cuvert dle cà”, parèj che tuti a lo sento, coma ch’a dis la letura dl’evangeli dë sta sman-a. Pì ‘d lòn, ël mëssagi génit ëd Gesù Crist a l’é nen un mëssagi ‘d pas e d’arconciliassion universala, ma a l’ha da causé ‘d division, bon-e e necessarie division! I lo chërdeve nen? Sté a sente lòn ch’a dis Gesù:
“Ël dissépol a l’é nen pì grand dël magister, ni ‘l servitor pì grand ëd sò padron A l’é pro për ël dissépol d’esse parèj ‘d sò magister, e al servitor parèj ‘d sò padron. Se l’han ciamà ‘l pare dla famija ‘n Satanass tant pì a ciamran-ne parèj coj ëd soa ca. Avèj nen tëmma ‘d lor, përché a-i é gnente dë stërmà ch’a ven-a nen dësquatà, ni gnente ‘d segret ch’a ven-a pa a esse conossù. Lòn ch’iv diso ant lë scur, dijlo al ciàir, e lòn ch’iv diso ant l’orije, predichelo dai cuvert dle ca. Avèj nen tëmma ëd coj ch’a masso ‘l còrp m’ a peudo nen massé l’ànima. Avèj tëmma, pitòst, ëd Col ch’a peul mandé an perdission e l’ànima e ‘l còrp (campandje) al infern. As vend-lo nen doi passaròt për un sòld? E pura a-i n’a i é pa un ‘d lor ch’a casca ‘n tèra sensa la volontà ‘d vòst Pare. Fin-a ij cavèj ‘d vòsta testa a son tuti contà. Donca, avèj nen tëmma, vojàutri i l’eve pi ‘d valor che motobin ëd passaròt. Chicchessìa, antlora, ch’am confesserà dëdnans a la gent, i lo confess-raj ‘dcò dëdnans a mè Pare ch’a l’é an cél. Ma chicchessìa ch’ am arnegrà dëdnans a la gent, i lo arnegrai ‘dcò dëdnans a mè Pare ch’a l’é an cél. Chërde nen ch’i sìa vnù a porté la pas an sla tèra, i son nen vnù a porté la pas, ma la spa. Përché i son vnù a divide ‘l fieul da sò pare, la fija da soa mare, e la nòra da soa madòna, e ij nemis d’un òm a saran coj dl’istèssa soa ca. Col ch’a l’ha pì car sò pare o soa mare che mi, a l’é nen degn ëd mi, e col ch’a l’ha pì car sò fieul o soa fija che mi, a l’é nen degn ëd mi. E chicchessia ch’a pija nen soa cros e ch’am ven-a nen dapress, a l’é nen degn ëd mi. Col ch’a trova soa vita a la perdrà, ma col ch’a l’avrà perdù soa vita për amor ëd mi, a la trovrà torna” (Maté 10:24-39).
Costa sman-a a-i sarìo ‘dcò d’àutre leture bìbliche, ma a-i é già tant da penseje dzura a costa sì. I terminoma mach con la letura d’un Salm, ch’a l’é nòstra preghiera. Tanti a son ij perìcoj ch’a-j van ancontra coj ch’a veulo essje fedej a Nosgnor, ma chiel a-j dà la fòrsa ‘d soporteje tuti!

Salm 86. Bass-te e scota mia preghiera! Ël Salmista a fà n’apel a la misericòrdia ‘d Nosgnor e a-j ciama d’esse liberà dai sò nemis. Na preghiera ‘d David.
Nosgnor! “Bass-te e scota mia preghiera! Rëspondme, përchè ch’i l’hai pròpi da manca ‘d tò agiut. Guern-me, përché i son un dij tò fedej. Mè Dé! Salva ‘l tò servent ch’as fida ‘d ti! Nosgnor! Abie pietà ‘d mi ch’it ciamo tut ël dì. Dà costa gòj a tò servent. A ti i elévo l’ànima mìa. Nosgnor! Ti ‘t ses csì bon, csì pront a përdoné, csì pien d’amor për tuti coj ch’at ciamo agiùt. Nosgnor! Scota mia preghiera, scota mia sùplica. Anvers ëd ti as eleva mia invocassion ant l’ora dël perìcol: i sai che ti ‘t ëm rëspondras. Nosgnor! An tra tùit ij dio a-i é gnun ch’a sia coma ti! A-i é gnun ch’a peuda fé lòn ch’it fas ti! Nosgnor! Tùit ij pòpoj ch’it l’has creà a vniran a prostërnesse dëdnans a ti e a daran glòria a tò nòm. Përchè ti ‘t ses grand, Nosgnor, e it fas ëd maravije! Mach ti it ses Dé. Mostrame toe vie e mi im ancaminrai an toa vrita. Acòrd-me la purëssa dël cheur parèj ch’it daga onor! Nosgnor, mè Dé! Con tut mè cheur it laudrai, i darai glòria a tò nòm për sèmper. L’amor ch’it l’has për mi a l’é bin grand: it l’has salvame da la tèra dij mòrt. Nosgnor! Ëd gent malgrassiosa a l’é levasse contra mi, na banda ‘d sassin a serca ‘d masseme. Për lor ti ‘t ses un dio da rije. Tutun ti, Nosgnor, it ses un Dé ‘d compassion e ‘d bontà, ch’a castiga mai volenté e ch’a l’é fedel e rich d’amor. Vard-me e abie pietà ‘d mi. Dà toa fòrsa a tò servent, salva ‘l fieul ëd toa serventa. Dame ‘n segn ëd toa bontà e coj ch’am m’han an òdio a lo vëddran e a saran dësvergognà, përchè ti, Nosgnor, it ses mè agiùt e consolassion” (Salm 86:1-10, 16-17).
Le leture dë sta Duminica: Genesi 21:8-21; Salm 86:1-10, 16-17; Roman 6:1b-11, Maté 10:24-39

venerdì 16 giugno 2017

Lòn ch’an rend përson-e giuste dëdnans a Nosgnor (18/6/2017)



Ël proverbi a dis che “la tròpa fede a angan-a”. L’òm savi a sa che a venta nen fidesse tròp dla gent e, për lòn, gnanca ‘d nòst cheur. Tutun, a-i é quajdun ch’a l’é dël tut degn ëd fiusa: a l’é Nosgnor, ël Dé ver e viv ch’i podoma conòss-lo për ël mojen dla Bibia. A l’é pròpi da lì che chiel an parla, an ciama a fé part ëd sò pòpol e a travajé al servissi dij sò propòsit. A l’é për lòn che ‘l pòpol ëd Nosgnor a l’é ciamà “ël pòpol di fedej”, ëd coj ch’as fido ‘d chiel, ël pòpol dij giust. A son mai stàine delùs. Le leture bibliche dë sta Duminica a na parlo.

Trascrission: https://goo.gl/1hJ1Ju

Leture bibliche: Genesi 18:1-15; Salm 116:1-2, 12-19; Roman 5:1-8; Maté 9:35-10:8-23).

Orassion: Nosgnor! Ti che mai it falisse ‘d giuté e ‘d governé coj ch’it anleves përch’ a l’abio ‘d timor costant e amor anvers ëd ti, goernëne, it na pregoma, sota la protession ëd toa bon-a providensa, e fà ch’i l’abio sèmper timor e amor ëd tò Nòm sant; për Gesù Crist, nòst Signor. Amen.

mercoledì 7 giugno 2017

A l’é pròpi nen l’istess che j’àutri! (11/6/2017)


A l’é pròpi nen l’istess che j’àutri!

Coj ch’a diso che tute le religion a son j’istesse, ch’’a l’han j’istess but e che tùit ij dio a valo l’istess, o a son ignorant o ch’a son dësgiust, an malafej. Nosgnor, ël Dé ch’i-j chërdoma e ch’i-j foma ubidiensa, coma ‘d cristian, a l’ha pròpi gnente da fé con le diverse divinità ch’a son adorà an ësto mond. Coj ch’a fan l’esperiensa dël Dé ch’as arvela an Gesù Crist a fan la dëscoerta ‘d coma ch’a l’é ùnich e rich, ch’a l’é tre an un. A l’esperiensa dla Trinità ‘d Nosgnor as arferisso le leture bibliche dë sta Duminica, festa dla Trinità.  

Trascrission

Orassion: Nosgnor tut-potent e etern! It l'has dàit a nojàutri, ij tò sërvent, për la confession ëd na vera fej, la grassia d'arconòsse la glòria dla Trinità eterna e, ant ël podèj ëd toa divin-a maestà, ëd adoré l'unità: Ten-ne costant an costa fej e adorassion e pòrt-ne a la fin a vëdd-te an Toa ùnica e eterna glòria, ò Pare; che con ël Fieul e lë Spirit Sant a viv e regna, un sol Dé, pr' ij sécoj dij sécoj. Amen.

Duminica 11 ‘d Giugn 2017 - Duminica dla Trinità

Leture bibliche
: Genesi 1:12:4; Salm 8; 2 Corint 13:11–13; Maté 28:16–20

martedì 30 maggio 2017

L’esperiensa ch’i celebroma a Pancòsta (4/6/2017)


L’esperiensa ch’i celebroma a Pancòsta

Duminica 3 ‘d Giugn 2017 - Pancòsta

La fej cristian-a a l’é nen n’astrassion, na fabricassion, na filosofìa ‘d vita com a-i na j’é tante. A peul ess-lo për coj ch’a son cristian mach “per tradission” e ch’a l’han mai fàit l’esperiensa dle realità ch’a l’Evangeli ëd Gesù Crist a nunsia. La fej cristian-a a l’é n’esperiensa ch’a l’é possibil për l’euvra potenta an nòstra vita dlë Spirit Sant, na presensa ch’a cangia, ch’a trasforma, ch’a anrichiss la vita e ch’an fà serve ij propòsit ëd Nosgnor an ësto mond. Tut sossì i lo selebroma ant ël dì dla Pancòsta e le leture bibliche dë sta sman-a a lo buto bin an evidensa.

Trascrission

Pregoma: Nosgnor! Che an ës temp it l’has dàite d’istrussion al cheur ëd tò pòpol fedel, mandandje ‘l ciàir dlë Spirit Sant, acòrdane për l’istess Ëspirit d’avèj un giudissi giust ëd tute le còse e d’arlegresse sèmper ëd pì për ësta santa consolassion; për ij mérit ëd Gesù Crist, nòst Salvator, ch’a viv e regna con ti, ant l’unità dl’istess Ëspirit, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

Leture dë sta sman-a: At 2:1-21; Salm 104:24-34, 35; 1 Corint 12:3b-13; Gioann 7:37–39

giovedì 25 maggio 2017

N'ambrass ch'an confòrta e buta al sicur per sèmper (Duminica 28/5/2017)


N'ambrass ch'an confòrta e buta al sicur per sèmper

Mangé tuti ansema a festegia e a rinfòrsa lòn ch’a gropa tra ‘d lor parent e amis. Për ij cristian, mangé ansema a l’ha ‘n sens ancora pì ancreus përché a festegia e a rinfòrsa la comunion ch’i l’oma con Gesù Crist, nòst Signor e Salvator e an tra ‘d nojàutri coma sò còrp. Anans dij sò patiment e mòrt, Gesù a fà n’ùltima sin-a con ij sò dissépoj. Për chiel a l’é n’ocasion pressiosa ‘d selebré e rinforsé sò amor për lor, ch’a riva fin-a a la mira ‘d meuire për lor. An cola ocasion Gesù a prega Dé sò Pare përchè chiel a-j guerna për ël temp e l’eternità. Dal test ëd Gioann 17:1-11 i dëscheuvroma nen mach coma cola preghiera a l’é fàita ‘dcò për nojàutri, ma ch’an mostra ‘dcò quatr verità ‘d base ‘d nòstra fej.

Trascrission: https://wikisource.org/wiki/Neuv_sermon_subalpin/Un_ambrass

Orassion: Nosgnor, rè 'd glòria! It l'has esaltà Tò Fieul ùnich Gesù Crist con ëd grand trionf a Tò Regn an cèl: lass-ne nen sensa consolassion, ma manda Tò Spirit Sant për dene fòrsa, e esaltane a col leugh anté che nòst Salvator Gesù Crist a l'é andàit anans; ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ant na glòria eterna. Amen.

Duminica 28 ‘d Magg 2017 - Duminica ‘d Pasqua ch’a fà Sett
Leture bibliche: At 1:6-14; 1 Pé 4:12-14; 5:6-11; Gioann 17:1-11; Salm 68:1-10, 33-36

mercoledì 17 maggio 2017

Për amor ëd pas? (Duminica 21/5/2017)


Për amor ëd pas?

Chi ch’a vorìa nen la pas ant ël mond? Chi ch’a vorìa nen stess-ne “an santa pas”? Coma ch’as fà për travajé për la pas, ch’a l’é ancheuj un dij valor pì sustà? Conforma a ‘n proverbi piemontèis: “Chi a ved, sent e tas, tut ël mond an pas”. É-la cola-lì la pas ch’i l’oma da cudì coma ‘d cristian? Bah, fòrsi a l’é nen pròpi precis parèj… Còsa ch’a dis Nosgnor an soa Paròla sta Duminica? Vëdoma.

Trascrission: https://goo.gl/cNJXWo

Orassion: Nosgnor! Ti 't l'has prontà për coj ch'at veulo bin tante 'd cole cose bon-e! A van fin-a dëdlà 'd lòn ch'i podoma comprende! Arvèrsa ant nòst cheur un tal amor anvers ëd ti che nojàutri an amand-te për tute cole còse bon-e e dzura 'd tute le còse, i peuda oten-e toe promësse ch'a van motobin dëdlà 'd tut lòn ch'i podrìo avèjne anvìa; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, pr' ij sécoj dij sécoj. Amen.

Duminica 21 ‘d Magg 2017 - Duminica ‘d Pasqua ch’a fà Ses

Da lese: At 17:22-31; 1 Pé 3:13-22; Gioann 14:15-21; Salm 66:7-18

mercoledì 10 maggio 2017

Ël leugh andoa ch’i stoma mej (14/5/2017)


Ël leugh andoa ch’i stoma mej

Abresé: Anté ch’i steve-ne pì bin? Doa é-lo seve pì content d’ess-je? A l’é ‘d granda consolassion dë sté a ca nòstra con coj ch’an veulo bin. Për tanti che sossì a l’han nen a l’é quaicòsa da susté. Conòsse ‘l Signor e ‘l Salvator Gesù Crist a l’é la pì granda consolassion ch’i podrio susté përché an chiel e con Chiel i trovoma la comunion ch’i n’oma tuti da manca, la comunion con Nosgnor e comunion con d’àutri cristian. A sarà na comunion eterna ch’a va bin dëdlà ‘d costa vita. Sossì a l’é lòn ch’am sugerisso le leture bibliche dë sta Duminica. E a vojàutri? Vardomje ‘n pò.

Trascrission: https://goo.gl/s1EV6p

Orassion - Nosgnor tut-potent! Conòsse Ti përdabon a l'é vita eterna! Acòrdane 'd conòsse Tò Fieul ëd manera tant përfeta ch'a peussa esse për noi ël senté, la vrità e la vita, e che nojàutri i séguito Soe pianà arlongh la vìa ch'a mën-a a la vita eterna; për Gesù Crist, Tò Fieul, nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, pr' ij sécoj dij sécoj. Amen.

Duminica 14 ‘d Magg 2017 - Duminica ‘d Pasqua ch’a fà Sinch