martedì 21 maggio 2019

Podrìa-lo esse mi 'l traditor? (87. March 14:12-21)

Tuti nojàutri is foma tante ilusion an sla natura uman-a. I vorsoma nen vëdde vàire che 'l chëur uman a sìa gram, malavi e guast e i disoma ch'a l'é nen parèj. Quand che Gesù, a l'ultima sin-a con ij sò dissèpoj, a j'arvela: "In vrità iv diso che un ëd vojàutri ch'a mangia ansema a mi am tradirà", lor a san nen ch'a sarà Giuda, ma as rendo bin cont che malgré tut, a podrìa bin esse mincadun ëd lor, përchè a conòsso lòn ch'a-i é 'ndrinta 'd lor. Ancheuj i lesoma pròpi 'l tòch dl'Evangeli che Gesù a-j fà cost'arvelassion e i faroma na quàich considerassion.
"Ël prim dì dla Festa dle Frascà, quand ch'as sacrificava l'Agnel ëd Pasqua, ij sò dissépoj a l'han dije: "Andoa veus-to ch'i andoma a fé ij preparativ për toa sin-a 'd Pasqua?". Parèj Gesù a l'ha mandà doi ëd Sò dissépoj a Gerusalem con coste istrussion: "Andé 'nt la sità e n'òm av vnirà 'ncontra portand na gerla d'eva. Andeje dapress. Ant la ca 'ndoa ch'a intra, dije al padron ëd ca: 'Ël magister a ciama: Andoa ch'a l'é la sala a mangé ch'i podrai fé la sin-a 'd Pasqua con ij mè dissépoj?'. E chiel av mostrarà na gran' stansia al prim pian ch'a l'é già pronta. A l'é 'nsilà ch'i prontereve la sin-a". Antlora ij Sò dissépoj a son andass-ne ant la sità e a l'han trovà tut coma Gesù a l'avìa dije, e a l'han prontà la sin-a 'd Pasqua. A la sèira, Gesù a l'é rivà a la ca con ij Sò dódes dissépoj. Antant che a j'ero a la tàula ch'a mangiavo, Gesù a l'ha dit: "In vrità iv diso che un ëd vojàutri ch'a mangia ansema a mi am tradirà". E a l'han comensà a sagrinesse e a l'han dije l'un apress a l'àutr: "L'é-lo mi?". A l'ha rësponduje: "A l'é un dij Dódes, un ch'a moja 'l pan con mi ant la midema scuela". A l'é sicur che 'l Fieul ëd l'òm as na va, second ch'a l'é scrit ëd chiel, ma maleur a l'òm da chi 'l Fieul ëd l'òm a l'é tradì: a saria stàit mej che col òm-lì a fussa mai nassù" (Marco 14:12-21).

Ëd selebrassion religiose dla tradission ebràica antìca a-i na j'era 'd diverse sòrt. Una 'd coste a l'era 'l sacrifissi për la remission dij pëccà. An cola ocasion, ël fedel a fasìa le funsion dël sacerdòt: a portava chiel midem na bes-cia (la vìtima) al templ, a la sgorzava, a na dasìa 'l sangh al sacerdòt e chiel, con col sangh, a lo dovrava për fé n'aspersion an sl'autar. I podoma comparisioné lolì con lòn ch'a l'avìa fàit Giuda, ël traditor ëd Gesù. Gesù a l'era la vitima che Giuda a l'avrìa consignà al lagosin pensand ëd fé na ròba giusta, e che chiel, Giuda, a l'avrìa avune n'avantagi, un benefissi. Tutun, col tradiment a sarìa nen ëstàit n'avantagi, për Giuda, ma la càusa 'd soa danassion.

N'àutra tradission religiosa ebràica, an ocasion ëd la Pasqua (la festa "dij Pan sensa Alvà" o Masòt), a l'era cola 'd mangé ansema, an famija, na sin-a ch'a l'avìa da fesse second ëd régole bin precise, con na precìsa sirimònia. A l'é për lòn che Gesù a l'avìa organisà a Gerusalem n'ùltima sin-a con ij sò dissépoj ant la ca d'un dij sò amis dël pòst. Parèj, Gesù a manda doi dij sò dissépoj a prontela. Na stansia al prim pian ëd cola ca a l'era a soa disposission e lor a son andàit a vardé che tut a fussa a pòst con lòn ch'a-j servìa. Gnun d'àutri, contut, a l'avìa da savèj ëd cola riunion, përché a l'era pericolos për lor. Ij nemis ëd Gesù a stasìo sèmper a l'avàit për ciapeje, meno che Giuda, ël traditor, a l'era an mes a lor. Pròpi për motiv ëd segretëssa, coj doi dissépoj a l'avìo d'andeje dapress a nòm che lor a l'avrìo arconossù dal fàit ch'a-j sarìa vnuje 'ncontra portand na gerla d'eva: a l'era 'l segnal ëstabilì - ël travaj ëd porté d'eva ant na gerla a l'era 'd sòlit quaicòsa ch'a fasìo le fomne.

Parèj i vëdoma che Gesù e ij sò dissépoj a van, cola sèira - ch'a l'era 'l prim dì dla Festa dle Frascà, quand ch'as sacrificava l'Agnel ëd Pasqua - ant la sala 'rzervà për lor e as ancamin-o a fé cola sin-a tradissional. A l'é pròpi an cola ocasion che Gesù a 'rvela a tuti ch'a savìa bin che un ed lor a l'avrìa tòst consegnalo ai sò nemis. Ëd sicur a l'era na ròba che Giuda a l'era bin vardasse 'd fejlo savèj a j'àutri e a lor a-j smijava gnanca possìbil ch'a l'avrìa podù fin-a capité: Gesù, sò magister, ch'a-j vorìo tant bin, tradì pròpi da un ëd lor! 

Pura, a penseje bin, lor as rendo cont ëd podesse fidé gnanca 'd lor midem, gnanca 'd sò cheur ëd lor. An efet, as rendo bin cont ëd vàire ch'a son deboj e pien ëd tëmma; che, malgré tute soe bon-e intension, che tuti a l'avìo bin podù dventé 'd traditor, almanch da la mira teòrica. Ëd Gesù as fido, lor a san che chiel a peul antivëdde con precision l'avnì e, dzurtut, che chiel a peul lese ant sò cheur ëd lor. A l'é për lòn ch'a-j ciamo, con granda tristëssa e onestà: "L'é-lo mi ch'i tomberai ant na ròba parèj, ch'it tradirai?".

Ël traditor a fà mach vista d'esse n'amis ëd Gesù e a stërma ij sò progèt: a l'é parèj ch'a pija part a cola sin-a nen mach d'amis, ma 'd granda significassion religiosa, a-i mangia e a-i bev coma se gnent' a fussa, ma ant sò cheur a cova 'd propòsit përvers. Che d'ipocrisìa! Mach la corussion dël chëur uman, ch'a l'é gram, malavi e
guast, a podrìa rende possibil na ròba parèj! Fomse gnun-e ilusion an sla natura uman-a! A l'é për lòn che 'dcò ant le gesie a peudo stërmesse 'd fratej fàuss, ëd gent ch'a l'é nen ëd chërdent përdabon e ch'a fà mach finta d'ess-lo. 

Vardoma bin ij dissépoj ëd Gesù an cola ocasion: gnun ed lor a ponta 'l dil contra n'àutr dij sò compagn an fasendje l'acusa d'esse chiel ël traditor. An efet, minca un ëd lor a ponta 'l dìl anver lor medésim e, an butand-se a la preuva, a diso: "Podrìa-lo esse mi 'l traditor?". 

La paròla 'd Nosgnor an cissa fin-a 'ncheuj a fé na disànima dla condission ëd nòst cheur për ciamesse: "L'é-lo mi?". La paròla a dis: "Mè frej e seur, pijé bin varda ch'a-i sia pa ant quaidun ëd vojàutri un cheur gram ch'a chërd nen e ch'as arvira contra 'l Dé ch'a viv" (Ebreo 3:12).

Lòn ch'a l'é 'l pìi stravis an nòstra conta a l'é che che Gesù a descheuvr pa 'l complòt për ampedilo! Gesù a fortiss na vira 'd pì che a l'ha da esse parèj, ch'a l'é "second ch'a l'é scrit"

Gesù a dis ëd manera ciàira che, bele se 'l tradiment ch'a l'avrìa fàit Giuda a l'era previst, preordinà, predestinà, an gnun-a manera a podrìa esse giustificà: Giuda a resta, an efet, responsàbil e colpèivol ëd col crìmen d'anvìa e 'd gramissia. A l'é për lòn che Giuda a l'avrà da paghé për lòn ch'a l'ha fàit e sò castigh a sarà tan grand che, second le paròle 'd Gesù midem, a sarìa stàit mej che chiel a fussa mai nà: "Maleur a l'òm da chi 'l Fieul ëd l'òm a l'é tradì: a saria stàit mej che col òm-lì a fussa mai nassù". 

Ël fàit che Nosgnor Dé a consenta a na përson-a 'd comëtte 'd pëccà e che fin-a coj pëccà a sìo strumentaj a la realisassion dij sò progèt etern, ël pecator a podrà mai dì: "I podìa nen fé d'àutr che pëcché", coma se lolì a fussa 'n destin ch'as peuda nen evitesse e feje resistensa. Tut lòn ch'a càpita a corespond a 'n decret ed Nosgnor Dé stabilì da l'eternità. An cost mond për Nosgnor a-i é gnun-e surprèise; a-i é gnente ch'a peussa pijelo a l'improvista coma s'as rendìa nen cont ch'a l'avèissa podù capité. S'a càpita a l'é përchè Nosgnor Dè a l'ha vorsù ch'a capitèissa për un motiv ch'a l'ha 'n sens da la mira dij sò propòsit etern. Nosgnor Dé a l'é sovran e a l'ha 'n contròl pien ëd tute le situassion ch'a seurto da la creassion. Ant l'istess temp, coj ch'a fan ël mal a resto dël tut responsabij ëd lòn ch'a fan, a n'avran da rendne cont, a na saran giudicà e për lolì a saran sogetà a 'n giust castigh. 

Pensoma mach a la mòrt midema 'd Gesù ancovà a na cros. Quand che l'apòstol Pero a prédica l'Evangel ëdnans a 'n baron ëd gent ch'a l'era radunasse për scotelo ant el dì dla Pancòsta, chiel a dis: "Gent d’Israel, sté a sente ste paròle-sì: Gesù ‘d Nasaret, n’òm ch’a l’ha arseivù antrames a vojàutri na ciàra testimoniansa da Nosgnor për d’euvre poderose, maravije e segn miracolos che chiel a l’ha fàit sot' ai vòsti euj për sò mojen - com i lo seve bin; col òm-là, an essend ëstàit tradì conform al propòsit predeterminà e precognission ëd Nosgnor, vojàutri i l’eve massalo ancioandlo a na cros për man ëd gent grama ch’a rispeta nen la lej ëd Nosgnor" (At 2:23-24). A la fin dël discors Pero a dis: "Ch’a sapia ‘d sicur tuta la cà d’Israel che Nosgnor a l’ha fàit e Signor e Crist, pròpi col Gesù ch’i l’eve butà an cros!”. A lolì la reassion ëd la gent a l'era stàita: "Quand ch'a l'han sentì ste còse, tuti a l'han sentusse s-cianché 'l cheur e a l'han dit a Pero e a j'àutri apòstoj: 'Frej! Còsa l’omne da fé adèss?'. E Pero a l'ha di-je: 'Pentive dij vòstri pëccà e che mincadun ëd vojàutri as fasa batesé ant ël nòm ëd Gesù Crist për la remission dij vòsti pëccà e i arseivreve 'l don dlë Spìrit Sant. Përchè la promëssa a l'é për vojàutri, për ij vòstri fieuj, e për tuti coj ch'a son lontan da Nosgnor, për tuti coj che Nosgnor nòst Dé a ciamërà da chiel'”.

E nojàutri? Pijomse la costuma 'd fé na disàmina onesta 'd nòst cheur, ëd nòstra vita, dij nòstri pensé, ëd nòstra condòta, dla nòstra fede, dla qualità 'd nòst angagg anvers ël Crist. Se, quand is butoma a confront con la Paròla 'd Nosgnor, is trovoma an difèt, i l'oma d'avèj gnun-e esitassion a confesselo e a ciamaje përdon a Nosgnor, proponend-se e angangiand-se, con sò agiùt, a marcé an sla vìa 'd lòn ch'a l'é giust.

PREGHIERA

Nosgnor Dé! Giutme a fé na séria disàmina dla condission ëd mè cheur për podèj dësreisene tut lòn ch'at piasa nen ant lòn che mi i penso, diso e faso, lòn ch'a corespond pa a tò volèj, ch'a l'é pa conform ai criteri 'd giustissia 'd toa Lege. Giutme a che mia testimoniansa cristian-a a sia sensa rimpròcc e sèmper mèj conform a la vocassion ch'i l'hai arseivù da l'anunsi dël Vangel. Amen.

Dumìnica 26 'd magg 2019 - Sesta dumìnica 'd Pasqua


Nosgnor! Ti 't l'has prontà për coj ch'at veulo bin tante 'd cole cose bon-e! A van fin-a dëdlà 'd lòn ch'i podoma comprende! Arvèrsa ant nòst cheur un tal amor anvers ëd ti che nojàutri an amand-te për tute cole còse bon-e e dzura 'd tute le còse, i peuda oten-e toe promësse ch'a van motobin dëdlà 'd tut lòn ch'i podrìo avèjne anvìa; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, pr' ij sécoj dij sécoj. Amen.

lunedì 13 maggio 2019

Ël traditor: un dij Dódes? (86. March 14:10-11)



La comunità cristian-a a l'é ciamà a dé na bon-a testimoniansa 'd coerensa con soa vocassion. Tutun, a l'é nen përfeta e, an cost mond, a lo podrà mai esse: a-i sarà sèmper un quaj pom mars ch'a la guasta. A l'é nen sèmper possibil gavelo vìa, l'istess coma ch'a-i era Giuda, ël traditor, an tra ij dòdes apòstoj. Coma ch'i l'oma da consideré la vicenda 'd Giuda? Foma na quaj considerassion apress d'avèj lesù 'l pass dl'Evangel ch'i vardoma ancheuj.
"Antlora Giuda Iscariot, un dij Dòdes, a l'é 'ndass-ne a trové ij cap dij sacerdòt për rangesse con lor e consegné Gesù ant soe man. Quand ch'a l'han sentì 'l motiv ch'a l'era vnù, a son motobin arlegrassne e a l'han promëttù 'd deje 'd sòld. A l'é parèj che chiel adess a sercava n'ocasion për tradilo" (Marco 14:10-11).
Ant la stòria dël moviment cristian, a son ëstàit tanti ch'a l'han soagnà l'ilusion ch'as podèissa buté ansema, an cost mond, na comunità cristian-a mach fàita 'd "cristian gënit", ëd chërdent sensa màcia o contaminassion ch'a sìa, ëd gent sincera e dël tut sensa ipocrisìa, dij "përfet". Për lòn a son ëstàit creà 'd monasté, o convent, për ëd cristian "ëd prima categorìa", ch'as dësferensièisso da tùit j'àutri cristian comun. Për lòn a l'é 'dcò nassuje - fin dai temp ij pì antich, e fin-a 'ncheuj, vàire sete ch'a penso d'esse "la vera gesia". As trata 'd n'ilusion, fin-a patética.

Ant la comunità cristian-a a l'é bin necessàri l'esercissi 'd na san-a dissiplina për corege coj ch'a casco an quaj pëccà, coj ch'a sìo trovà an contradission riguard a la profession ëd la fede, coj ch'a manco 'd coerensa ant soa condòta o dotrin-a 'd lor. A podrìa essje fin-a 'd cas ch'a sia necessari campé fòra da la comunità 'd gent ch'a-j sia dë scàndol, ëd gent ostinà ch'a veuja nen cangié soa condòta sbalià. La dissiplina eclesiàstica a l'é conforme a lòn ch'a mostra la paròla 'd Nosgnor.

Tut lolì a l'é bin legìtim. Tutun, ant na comunità cristian-a, a-i sarà sèmper quajdun ch'a dovrìa nen essje, "d'infiltrà", ëd gent ch'a na fan part për dij motiv ch'a son pa coj giust, ëd përson-e ch'a fan mach ëd guast a la bon-a testimoniansa che la gesia a dovrìa dé sèmper. Ant la gesia a podrìo pro essje stërmà "dij traditor" e fin-a dij nemis giurà dla càusa cristian-a. Possìbil?

Vera: ëdcò an tra ij dissépoj ëd Gesù a-i era "un Giuda". I podrìo ciamess-ne coma ch'a l'era possibil e tolerà, dàit che Gesù a conossìa bin ël cheur ëd minca un dij sò dissépoj e che gnente a podìa essje stërmà. I savoma nen përchè Gesù a tolerèissa Giuda. Ëd sicur Giuda a l'avìa 'n ròlo, na funsion ant ij propòsit ëd Nosgnor, un ròlo negativ da gieughe, na lession da dé 'dcò a tuti nojàutri.

Na vòta Gesù a l'avìa dit: "ël Regn dël cél a l'é tanme na rèjt campà ant ël mar e ch'a ciapa ògni sòrt ëd pess. Quand ch'a l'é pien-a, ij pëscador a la tiro a riva, peui assëtà ch'a son tut d'antorn, a buto 'l pess bon da banda andrinta dle cassiëtte e a campo via col ch'a l'é nen bon. A sarà parèj a la fin dël mond. J'àngej a rivran e a sern-ran ij giust dai gram, e a-j camperan ij gram ant la fornas anvisca andoa a-i sarà 'd pioré e dë schërziné 'd dent" (Maté 13:47-50). Sté a sente 'dcò na part ëd na paràbola 'd Gesù ch'a dis: "Antlora ij servitur dël padron a l'han dije: "Signor, has-to pa sëmnà 'd bon-a smens an tò camp? Coma va-lo donca ch'a-i é 'd gramëgna?". E a l'ha dije: "A l'é 'l nemis ch'a l'ha fàit lòn". E i servitor a l'han replicà: "Veules-to ch'i andom' a sarbielo?". "Nò, përché, an cheujand la gramëgna, i podrie 'dcò dësreisé ël forment. Lasseje chërse tùit doi ansema fin-a a la mësson. A la mësson i diraj aj mëssoné: 'Levé prima la gramëgna e gropela an gerbe për brusela, ma peui fé 'l gran e ambaronelo ant ij mè grané'" (Maté 13:27-30). La lession a l'é che a-i sarà sèmper ëd gramëgna ch'i la podoma nen sèmper ranchela vìa, ma ch'0a sarà bin tratà coma ch'a mérita da Nosgnor a la fin.

A l'é 'dcò vera che l'amor pr' ij sòld a peul guasté fin-a 'l cristian ëd bele promësse. L'apòstol Pàul a scriv: "Përché l’anvìa dij sòld a l’é la rèis d’ògni sòrt ëd maleur. Mach për avèjne, a-i é ‘d gent ch’a l’é dëstraviasse da la fèj e ch’a l’é ficasse da lor istess an ëd situassion sagrinose" (1 Timòt 6:10). A-i é 'dcoj ch'a capisso 'l mal ch'a fan parèj, ch'as arpentisso e ch'a cambio strà. Ma a-j é d'àutri, tanme Giuda che për anvìa dij sòld a sglisso sèmper pì an bass fin-a ch'a rivo al fond e a peudo pì nen torné andré! A l'é na tragèdia. Lòn che Sàtana a promët, anciarmand ël cheur vujos, chiel a manten mach a metà. Ël piasì d'avèj vanià 'n bel baronèt ëd sòld a dura mach pòch. Ël savor a dventa mèr. La cossiensa a comensa a smangé e a "ruiné la festa" e, a la fin, a servirà gnanca pì dé andré coj sòld. Ël darmagi a l'é fàit e a l'é sensa rimedi. Tutun, ringrassioma Nosgnor che, për soa grassia, a peul trasformé 'l mal ant un bin, e che tut a resta sota 'l sò contròl.

Ancheuj a-i é tanta litratura ch'a serca d'analisé la figura 'd Giuda Iscariòt e cole ch'a podrìo esse stàite soe motivassion për tradì Gesù. A-i é dë scritor ch'a serco fin-a 'd trové 'd giustificassion për le malfàite 'd Giuda, scuselo e felo dventé ai nòstri euj 'n përsonagi ch'a tira nòstra compassion. A l'é mej, contut, ëd nen fé dë speculassion a sto riguard, resté a lòn ch'a dis la Scritura e serché d'amprende le lession che Nosgnor an dà quand ch'an dà 'l racont dla vicenda 'd Giuda. Giuda a l'é nen rivà al pentiment ma, a la fin a l'é ampicasse. Ëdcò l'apòstol Pero a l'avìa arnegà Gesù, ma a l'é pentisse e a l'é stàit rintegrà ant ël nùmer dj'apòstoj. Sercome d'esse tanme Pero!

PREGHIERA

Nosgnor Dé! I voj consacré a ti mia vita tanme 'n dissépol fedel ëd tò Fiel Gesù Crist. Fà ch'i peuda sèmper andeje dapress con fiusa e ubidiensa con na testimoniansa ch'a sìa confòrme a mia profession ëd fede. A l'é bin trist ëd vëdde coma fin-a 'n mes a tò pòpol a-i sìa 'd gent ch'a l'é nen onesta, e fin-a 'd traditor. Për lòn, contut, i perdo nen la speransa e i prego che lor a rivo al pentiment anans ch'a sìa tròp tard. Dzurtut, i veuj vijé, con tò agiut, an sla mia condòta për nen tombé ant la tentassion ëd fé lòn ch'a l'é nen giust e ch'at pias pa. Amen.

Duminica 17 'd Magg 2019 - Duminica 'd Pasqua ch'a fà sinch

Leture bìbliche: At 11:1-18; Arvelassion 21:1-6; Gioann 13:31-35; Salm 147

Nosgnor tut-potent! Conòsse Ti përdabon a l'é vita eterna! Acòrdane 'd conòsse Tò Fieul ëd manera tant përfeta ch'a peussa esse për noi ël senté, la vrità e la vita, e che nojàutri i séguito Soe pianà arlongh la vìa ch'a mën-a a la vita eterna; për Gesù Crist, Tò Fieul, nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, pr' ij sécoj dij sécoj. Amen.

lunedì 6 maggio 2019

Ëd sòld ësgairà? (85. March 14:3-8)



Tanti ëd nojàutri piemontèis i soma 'd gent ch'a l'ha bin ëd considerassion pr' ij sòld, ch'i l'oma vagnaje con ël sudor ëd la front (coma ch'as dis) e i podrìo pa sgaireje con dë spèise ch'a sìo nen pì che necessàrie. Për lòn an diso quaivòta ch'i soma ëd tachign, dë splòrcc. Nò, i soma mach giudissios. Pura a-i é 'd vòte che la grassia ch'i l'oma arseivù a l'é tan granda che, per mostré nòstra arconossensa e gòj, i sarìo dispòst a dé vìa tut lòn ch'i l'oma. A l'é lòn ch'a l'ha fàit na fomna ch'a na parla 'l vangel ch'i vardoma ancheuj. Còsa avìa-la arseivù e da chi?
L'onsion ëd Gesù. "Ant ël mentre ch'a l'era a Betania, ant la ca 'd Simon (n'òm ch'a l'era stàit lebros) e ch'a disnavo, a l'é rivaje na fomna con un vas d'alabaster pien ëd përfum ëd nard pur, ëd gran' pressi. A l'ha dovertalo e a l'ha vërsà 'l përfum an sla testa 'd Gesù. Quand ch'a l'han vëddù lòn, contut, a quaidun ëd coj ch'a j'ero a tàola con lor a l'é montaje la flin-a. A disìo: "Përché sgairé parèj tut col përfum ch'a costa? A l'avrìa podusse vende për pì che tërsent dëné e dovré l'arzan pr' ij pòver!" e l'arprociavo fòrt. Ma Gesù a l'ha replicà: "Lassela sté! Përché feje dj'osservassion? A l'ha fàit na bon-a assion anvers ëd mi. Përch' i l'avreve sèmper ëd pòver con vojàutri e i podreve feje 'd bin tute vòte ch'i vorereve; ma mi i l'avreve nen sèmper. Sta fomna a l'ha fàit lòn ch'a podìa fé: a l'ha onzù d'euli mè còrp prima dël temp prontandlo për la sepoltura. In vrità iv diso ch' an qualonque leugh dël mond ch'a sarà predicà cost evangeli a sarà 'dcò arcordà costa fomna e a spiegran lòn ch'a l'ha fàit" (March 14:3-8).
A l'é 'd sicur un dover cristian col ëd fé dël bin a minca na creatura uman-a ch'as treuva an dificoltà. Giuté ij bzognos, ij pòver, scond nòstre possibilità, a fà part dij prinsìpi 'd base dla fede ebràica e cristian-a. La Paròla 'd Nosgnor a lo mostra e an dis: "Stracomse nen ëd fé dël bin, përchè s’is lassoma nen ëstraché, quand ch’a rivrà ‘l temp i n'avroma l'arcòlt. Parèj, donca, damentre ch’i n’oma ‘l temp, foma dël bin a tuti, ma dzurtut a coj ch’a son ëd la famija dla fede" (Galat 6:10).

Gesù a mostra ai sò dissépoj ëd pijesse soen dij pòver. Ant ël tèrmin "pòver" a l'é comprèis tuti coj ch'a lo son an diverse manere: coj ch'a l'han pa assé da mangé, coj ch'a l'han gnun-a ca da steje, ij foresté sensa amis, le vidoe, ij malavi, coj ch'a l'han pa pro 'd fòrse për sostense, coj ch'a son an përzon sensa colpa, coj ch'a son bòrgno, coj ch'as diso j'emarginà da nòstra società, e tante d'àutre categorìe 'd përson-e.

Da la mira bìblica, la povertà a l'é nen mach un fator econòmich. Ij pòver a son coj ch'a manco dj'arsorse sossiaj, econòmiche e polìtiche e che për lòn a riesso nen a realisé e a vive soa responsabilità e vocassion ëd lor.

Ël comandament ëd pijesse soen dij pòver a veul dì sté dacant a coj ch'a patisso ëd na manera o n'àutra. Pi 'd lòn, ël cristian a l'ha la cossiensa che l'atension anvers dij pòver e dle povertà veje e neuve, a l'é nen mach la responsabilità dl'indivìduo, quaicòsa ch'a l'é lassà a la soen ëd coj ch'a na son sensibij, ma ch'a l'é necessària n'assion sossial e polìtica fòrta, sostnìa da la la prospetiva dla giustissia: lòn ch'a l'é giust ëdnans a Nosgnor per tute soe creature.

Ant l'episodì dël vangel ch'i vardoma ancheuj, i vëdoma Gesù ch'a pija part a n'arseiviment an ca d'un tal Simon, ch'a l'avìa le stranòm "ël lebros". A l'é probàbil che col òm-lì a fussa stàit varì da Gesù midem e che, për ringrassielo e selebré la varision, a l'avìa vorsù organisé 'n disné gròss an soa ca, con soa famija e con j'amis, e parèj a l'avìa anvitane Gesù. Col òm a savìa bin dimostré soa arconossensa! Gesù a savìa bin lòn ch'a lo spetava da lì a pòchi dì (ij sò patiment e la mòrt an cros), pura, chiel a serca 'd nen pensé tant a lòn e ai sò sagrin, ma a aceta d'arlegresse con cola gent.

An col dì-lì, contut, a-i era nen mach col Simon ch'a vorìa onoré e ringrassié Gesù, ma 'dcò na fomna dël pòst ch'a së sponcion-a drinta a cola companìa e ch'a veul ëdcò feje savèj, a Gesù, vàire ch'a l'era arconossenta 'nvers ëd chiel. Com é-la ch'a fà për esprime soa arconossensa? A pensa bin ëd fé 'n cadò a Gesù, quaicòsa che antlora a l'era considerà bin pressios, visadì na fiaschëtta d'euli përfumà e ch'a l'avìa catà a gran pressi, magara con soe economìe. Cola fiaschëtta, peuj, chila a l'é nen mach ch'a-j la dà, ma a la doverta e a la dovra, coma ch'as fasìa antlora, spantiant-ne 'l contù an sla testa midema 'd Gesù, e pròpi an cola ocasion-lì! Për nojàutri, col gest a podrìa smijé motobin dròlo, ma për cola fomna a l'é quaicòs ch'a-j vnisìa natural e istintiv. Tanta a l'é la gòj, l'arconossensa, ch'a l'ha, che cola fomna a sta nen lì a pensé s'a sìa 'l moment giust për dimostrela.

I savoma nen dal racont ëd cost evangel, quala ch'a fussa stàita la grassia che cola fomna a l'avìa arseivù da Gesù, ma 'l fàit a l'é che chila a l'avìa catà për Gesù, quaicòsa che, scond jë standard modern, a podìa avèj 'n valor ëd 300 giornà 'd travaj d'un ovrié 'd campagna!

Ma coma! Ij risparmi, j'economìe 'd na vita sgairà parèi? A l'é na ròba da mat, na folairà! - Costa a sarìa na reassion ch'as capiss bin. A l'é coma coj che, për na sepoltura a diso a la gent: "Non fiori ma opere di bene", visadì, a sarìa mej nen ësgairé 'd sòld për caté dle fior - che peui as campo vìa - ma fé 'd beneficensa, ch'a l'é pì ùtil. Nen vera? Ant ël cas dl'episòdi dël vangel ch'i vardoma ancheuj, la gent a l'avìa bin dit: "Ma përché sgairé parèj 'd sòld për dël parfum (e na cifra peui bin esagerà) mentre ch'as avrìa bin podù deje, coj sòld-lì, për giuté 'd pòver? Përchè col ësgàir?

Nòstra reassion d'ancheuj, "ëd granda saviëssa", a sarìa nen ëstàita diversa da cola 'd cole përson-e col dì lì. Gesù, contut, pròpi Gesù, a smija nen d'acòrdi e fin-a a rimpròcia cola gent e a-j dìs ëd lassé cola fomna an santa pas, përché chila a l'avìa fàit quaicòsa ch'a-j vnisìa dal cheur e lolì, per chila, a l'era bin giust. Gesù a sarìa nen ëstàit contrari a "fé n'investiment" ëd coj sòld përchè 'd pòver a n'avèisso benefissi, ma an col moment-lì Gesù a vorìa nen mortifiché l'espression spòtica 'd cola fomna, ch'a l'avìa butà Gesù ant ël prim pòst an sò cheur. Vera, ij pòver as peudo e as deuvo giuteje - e as na troveran sempre - ma 'ncora 'ncheuj i fasoma fatiga, coma ch'as dis, a vëdde coma l'onor, ël culto, e l'arconossensa anvers ëd Gesù a sia 'n valor ch'a peuda fin-a vnì prima dla cossiensa sossial. La dimension "vertical" ëd l'amor a peul mai ësse dëstacà da cola "orisontal". A l'é pròpi sì la diferensa ch'a-i é an tra la fede cristian-a génita e lòn ch'as ciama "solidarismo sociale" an sna base mach umanìstica. A son doe prospetive diverse, bele se quaidun a vorìa dì ch'a sìo j'istesse. Nò. La cossiensa sossial a l'é nen pì amportanta dla cossiensa 'd lòn che Nosgnor Dé a l'ha fàit për nojàutri an sò Fieul Gesù Crist. Fin-a 'l guadagn ëd tërzent giornà 'd travaj a sarìa 'ncora fin-a tròp pòch për dimostreje nòstra arconossensa! "Dabon, còsa a-j profitrìa-lo a n'òm ëd vagné 'l mond antregh, se peui a perd soa ànima?" (March 8:36).

Gesù a l'ha dàit soa vita antrega për nòstra salvassion. Për lòn a l'ha gnanca vorsù risparmiesse la mòrt, e la mòrt an cros. La mort ëd Gesù a l'é stàita an tra le pì afrose ch'as peuda imaginesse - e a l'é mensionà pròpi sì, ant ël moment che Gesù a parla 'd soa sepoltura. Coma podrìo-ne nojàutri consideré na qualsëssìa àutra còsa pì 'd pèis a sò confront? Ciamomse se nojàutri i sio dispòst a smonje "l'euli përfumà" dl'afession pì granda anvers ëd chiel.

Vorsomje bin, con tut ël cheur, e domje la dimostrassion - e peuj lassoma che 'l mond a disa lòn ch'a veul. Chi ch'a podrìa critichene a l'ha 'd sicur pa capì chi ch'a l'é Gesù. La carità anvers ij pòver a l'é necessària m' a peudrà mai esse na scusa për gaveje, a Nosgnor Gesù, ël culto, l'onor e la glòria che chiel, e mach chiel, a n'é degn d'arsèive.

Gesù midem a 'rcomanda cola fomna a l'atension dij cristian ëd minca época. A l'é 'd sicur na lession per nojàutri ch'a l'ha l'importansa pì àuta. Ël Crist a darà onor a coj ch'a-j dan onor. ...e ai pòver as peul semper pensesse s'i vorsoma ...se lolì a l'é nen mach na scusa!

PREGHIERA

Nosgnor Dé! It diso mersì con tut mè cheur, an tute le manere ch'a son possibij, për ël don ch'it l'has fame quand che ti 't l'has dàit toa vita antrega për salveme dal pëccà e pr' arconcilieme con Dé. Che mia arconossensa a conòssa gnun-e limitassion! I veuj consacré a ti mia përson-a antrega e imité la manera che ti 't l'has fane vëdde quand ch'it ses consacrate për fé grassia a 'd pecator coma nojàutri che gnente i meritrìo. Amen.

Duminica 12 Magg 2019 - Quarta Duminica 'd Pasqua

Leture bìbliche: At 11:1-18; Arvelassion 21:1-6; Gioann 13:31-35; Salm 147

Nosgnor tut-potent! Conòsse Ti përdabon a l'é vita eterna! Acòrdane 'd conòsse Tò Fieul ëd manera tant përfeta ch'a peussa esse për noi ël senté, la vrità e la vita, e che nojàutri i séguito Soe pianà arlongh la vìa ch'a mën-a a la vita eterna; për Gesù Crist, Tò Fieul, nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, pr' ij sécoj dij sécoj. Amen.



J'àutre meditassion passà (an piemontèis)

Il portale di "Tempo di Riforma" (an italian)

I libri di "Tempo di Riforma" (an italian)

mercoledì 1 maggio 2019

Licensa 'd massé? (84. March 14:1-2)

Gavess-je dai pé coj ch'a son d'antrap a soe ambission, anteresse e profit, a l'é nen mach lòn ch'a fà la Mafia, ma 'dcò lòn ch'a fan soens d'autorità legìtime. A-i é tante manere ch'a lo fan, comprèis l'amassidi. A l'é 'l cas dj'autorità religiose e polìtiche d'antlora, cole ch'a l'avìo fàit fòra Nosgnor Gesù Crist, che a-j dasìa fastidi. Levé la vos contra j'ingiustissie e la corussion a podrìa esse 'dcò anchej bin arzigos, ma a l'é 'l dovèj dij cristian. Vëdoma coma.
Ël complòt contra Gesù. "A-i mancava doi a la festa 'd Pasqua e dle Frascà. Ij cap dij sacerdòt e ij magister ëd la Lej ancora a sercavo n'ocasion për ciapé Gesù për furbaria e masselo, ma nen durant le célebrassion ëd la Pasqua, për tëmma 'd na solevassion dël pòpol" (March 14:1-2).
A l'ero pa riussì a pijelo an contraddission an lòn ch'a disìa e gnanca 'd trové quaicòsa ch'a fasìa ch'a 'ndèissa contra la lege, e antlora, për gavèss-lo dai pé a j'ero pront a passé "a le maniere forti": a ventava felo massé da quajdun! Nosgnor Gesù Crist a dasìa pròpi fastidi a j'autorità d'antlora - e a smija ch'a daga 'ncora fastidi a tanti ancheuj an nòst mond ch'a penso che ij cristian a l'abio da esse butà sota e fin-a massà.

Coma fé, antlora? A ventava pijelo ant tràpola ëd na quaj manera, magara felo rivé da sol (përché 'l pòpol a stasìa da soa banda e a l'avrìa podù reagì) e peui felo sparì. La crìtica che Gesù a fasìa anvers j'autorità religiose e polìtiche lor a podìo nen tolerela. A l'é vera che Gesù con ij sò a l'avrìo fàit gnun-e violense (a l'ero pa rivolussionari tanme jë zelota), ma, per lor, Gesù a l'era nen men-o 'n privo, na mnassa për j'istitussion.

Soens, ant la stòria, lë Stat e j'istitussion ëd la Gesia a son ëstàite 'd fòrse për la guerna dl'òrdin pùblich, dla lege e dla moral ëstablìa. A l'é 'dcò vera e a l'ha na giustificassion bìblica lòn ch'a dis l'Apòstol a sto riguard quand ch'a scriv: "L'autorità a l'é al servissi 'd Nosgnor për tò bin, ma s'it fas dël mal, àbie tëmma, përchè a l'é pa për nen che l'autorità a pòrta la spa, përchè a l'é al servissi 'd Nosgnor për dé ai malfasent lòn ch'a merito A l'é për costa rason ch'a venta sugetesse a j'autorità, nen mach për tëmma dël castigh, ma 'dcò për motiv ëd cossiensa. An efet, a l'é 'dcò për lòn ch'i paghe le taje, përchè j'autorità ant lòn ch'a fan a son al servissi 'd Nosgnor. Rende donca a tùit lòn ch'a-j é deuvù: le taje a coj ch'i deuve le taje, ël pedagi a chi 'l pedagi, la tëmma a chi la tëmma, l'onor a chi l'onor" (Roman 13:4-7).

A l'é nen contut, sèmper parèj, e për lòn i dovoma vijé. J'istitussion a son pro necessarie, ma 'dcò lor a son antamnà da la corussion e dal pëccà. J'istitussion a peudo bin corompse e guastesse, dventé nen giuste e crasé la gent. J'istitussion a l'han ël control dla società, e lolì a va pro bin, ma 'dcò la società, minca un ëd nojàutri, i l'oma da "controlé ij controlor", e 'l "bon órdin" dj'istitussion midéme. A l'é necessaria lòn ch'as ciama "n'istansa crìtica", profètica, lìbera e andipendenta che përdabon a "controla ij controlor" e ch'a fasa bin atension quand che lor a funsion-o pa com a dovrìo, quand ch'a fan d'ingiustisse e a dvento degenerà; n'istansa ch'a ciama 'dcò j'stitussion a 'rformesse, a cambié, a emendé soa condòta 'd lor. Nosgnor Gesù Crist e 'l moviment cristian, a l'era costa "istansa crìtica", e pròpi për lolì - as capiss - a podrìa bin esse nen tant "simpàtica" për j'istitussion, o n'antrap ch'a lor a vorìo bin fé sté ciuto, gavess-lo dai pé...

Quand, contut, ël podej a dventa prepotensa e privilegi, a tòlera nen d'esse criticà e a farà 'd tut për fé sté ciuto chi a lo crìtica e a lo denunsia -e sensa fesse scrupol ëd gnente, coma ch'a l'avìa fàit con Gesù. Al podèj a-j n'anfà bin pòch se Gesù "a ven da Nosgnor Dé". L'istess, ël podèj, ël rè Eròde, a l'avìa fàit parlé Gioann Batista, ma mach fin-a na certa mira... Peui Gioann a l'avìa comensà a dé tròp fastidi e a l'avrìa provëddù 'd felo tase, ...fasendje tajé la testa! A-i veul bin pòch, për chi ch'a l'é al podèj, ëd dëstravërsé 'l fossal ch'a separa legalità e criminalità, e cost fossal a l'é motobin pì strèit da lon che 'd sòlit as pensa.

"Ij cap dij sacerdòt e ij magister ëd la Lej", coma 'dcò coj che ancheuj a ócupo na posission parìja, a-j fà quajvòta pensé che lor a l'àbio - fòra da lòn ch'a l'è consentì da la lege - la "licensa 'd massè". Lor a rivo fin-a a giustifiché, an efet, l'amassidi quand ch'a-i é da goerné "j'anteresse dlë stat", "un but pì àut" o lòn ch'as podrìa dì me j'anteresse privà dij potent, soe ambission, ij sò privilegi, lòn ch'a penso sia "pì convenient" për la gent o për lor medésim. Lor a penso d'avèj "licensa 'd massé". An efet, lolì lor a l'avìo bin dilo (ant ël cas ëd Gesù): "Vojàutri iv rendeve nen cont ch'a l'é mej che 'n sol òm a meuira për ël pòpol che vëdde la distrussion ëd tuta la nassion" (Gioann 11:50).

J'autorità costituìje, contut ch'a sìo da rispeté e da scotesse, a peudo trasformesse facilment ant "la bestia" ch'a na parla 'l lìber dl'Arvelassion, antlora e 'dcò ancheuj. Roman 13 a l'é contrapeisà da Revelassion 13. A dis:: "Antlora a la bestia a l’é staje consentì ëd dì ‘d grande bëstëmmie contra Nosgnor. (...) Da la boca dla bestia a sortio afrose paròle ‘d bëstëmmia contra Nosgnor ch’a dasìo ‘d discrédit a sò nòm e al tabernàcol dij céj andoa chiel a stà" (Revelassion 13:5-6).

Ma: "A l’han ëdcò përmëttuje ‘d fé la guèra contra ‘l pòpol sant e ‘d butelo an deròta. E a l’ha arseivù ‘l podej an sù tute le tribù, pòpoj, lenghe e nassion" (Revelassion 13:7). Che Nosgnor a veuja e a peuda fé 'dcò lolì a dëstorna nen pòchi cristian. A l'é 'n fàit che, sensa giustifiché 'd sicur lòn ch'a fà la gent përversa, ëdcò an lòn Nosgnor a l'ha 'n progèt. Gesù a sarà arestà, suplissià e massà, ma, për col mojen, e a la fàcia dij sò nemis, Nosgnor Dé a compirà la rendension ëd sò pòpol: "...col òm-là, an essend ëstàit tradì conform al propòsit predeterminà e precognission ëd Nosgnor, vojàutri i l’eve massalo ancioandlo a na cros për man ëd gent ch’a rispeta nen la lej ëd Nosgnor. Nosgnor, contut, a l’ha arsussitalo, an avend delivralo dai patiment dla mòrt, përché ch’a l’era nen possibil ch’a fussa artenù da chila" (At 2:23-24).

PREGHIERA

Nosgnor! A l'é vera che j'autorità a dvento grame e ingiuste. Dane 'd podèj elevé con coragi la vos ëd nòstra protesta contra 'd lor e 'd ciameje al pentiment. Che ij rizigh ëd felo a në sbaruvo nen. Ste ciuto e parèj salvesse la vita a l'é pa lòn ch'a l'ha fàit Nosgnor Gesù Crist. It pregoma 'd dé al moviment cristian e a nojàutri ch'i na foma part, na cossiensa pì granda dël dovèj d'esse profétich. Nojàutri i vorsoma esse dij testimòni fedej ëd tò Regn e dij prinsipi ch'a na fan soa identità. Amen.

Duminica 'l 5 ëd Magg 2019 - Tersa duminica 'd Pasqua

Leture bìbliche: At 9:1--20; Revelassion 5:11-14; Gioann 21:1-1; Salm 30

Nosgnor! Che tò benedì Fieul a l'ha fane conòsse ai sò dissépoj quand ch'a l'ha rompù 'l pan e fane part: Duverta j'euj ëd nòstra fèj përch' i podoma contemplelo an tuta soa euvra 'd redension; ch'a viv e regna con Ti ant l'unità dlë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

martedì 23 aprile 2019

Vijé (83. Marco 13:32-37)

An Piemont, fin-a a la metà dël sécol ch'a fà 19, la sèira, dzurtut ant le frèide sèire d'invern, le famije as riunìo 'nsema ant le stale për le tradissionaj "vijà". La paròla "vijà" a ven dal latin vigilia ch'a veul dì "sté dësvij". A l'ero 'd seirà anté ch'as cantava, as contavo dë stòrie, as marcandava 'd bestiam, as fasìo dë pcit travaj; a-i era chi ch'a sonava e chi ch'a balava. La vijà a l'era 'n moment ëd dësvari ma 'dcò 'd travaj e dzurtut ëd trasmission dël savèj dla tradission. As riunìa ant na stala perché le stale a l'ero 'd leugh ëscaudà dal fià dle bestie e a-i era pa damanca dë stue. A l'era 'n moment d'agregassion sossial ëd pèis. Ant ij vangej i trovoma Gesù ch'an fà l'esortassion a vijé, a sté dësvij. Lòn ch'a veul dì i lo trovoma an March 13:32-37.
Sie pront! "Quant a col dì-lì e a che ora, a-i é gnun ch'a lo sàpia, gnanca j'àngej ch'a son ant ël cél, gnanca 'l Fieul: mach ël Pare. Fé atension, vijé e preghé, përchè i seve nen quand che col temp a vnirà. A l'é coma n'òm ch'a part për fé 'n viagi e che, an lassand soa ca, a dèissa d'impiegh ai sò servitor e a ognidun sò incàrich, e ch'a comandèissa al portié 'd vijé. Vijé, donca, përchè i seve nen quand ch'ël padron ëd ca a vnirà, se a la sèira, o a mesaneuit, o a l'ora ch' ël gal a canta, o a la matin. chiel a podrìa rivé a l'improvista e troveve andormì. Ora, lòn ch'i diso a vojàutri, i lo diso a tuti: Vijé" (Marco 13:32-37).
Ëd lòn ch'a parla Gesù an ës tòch dël vangel? Ëd sòlit as sento 'd predicassion ch'a a-j fan arferiment e ch'a diso che ambelessì Gesù a parla dla mòrt, ch'a podrìa ciapene quand che meno i la spetoma e ch'i dovrìo ess-ne sèmper pront, visadì an pas con Nosgnor. I podrìo, an efet, avèj ëd brute sorprèise s'i l'oma pa mai daje da ment a Nosgnor quand ch'an parlava e i l'oma mai pijalo an sël sério com i dovrìo.

Sto discors-sì a l'é bin giust, ma a l'é nen tant lòn che Gesù a-j s'arferiss ambelessì. An efet, Gesù a l'ha nen tut d'un còlp cambià l'argoment ëd sò discors (ch'i j'andoma dapress da vàire sman-e). Ambelessì Gesù a séguita a parlé dj'aveniment ch'a sarìo capità a soa generassion, quand che ij Roman a l'avrìo dësblà l'antrega sità 'd Gerusalem e massà tùit ij sò abitant, parèj coma ch'a sarìa pròpi capità. Gesù a dis a soa generassion ëd nen deurme ma 'd fé atension ai segn premonitor dël disaster ch'a sarìa capità da lì a pòch e d'esse bin pront a scapé anans ch'a fussa rivà.

Pura, j'avertiment ch'a dà Gesù a son nen fòra 'd pòst për nojàutri ch'i vivoma csì tanti agn apress ëd coj aveniment-lì. Fin-a ij detaj che Gesù an dà ambelessì a l'han da esse per nojàutri d'ilustrassion ëd coma i l'oma da vive, visadì coma 'd persone savie, inteligente, përson-e ch'a l'han l'inteligensa, la conossensa ch'i andoma tuti ancontra a un giudissi, bele s'i savoma nen quand ch'a sarà.

La paròla 'd Nosgnor an dis: "A j'uman a toca 'd meuire na vira sola, e apress la mòrt a l'han da passé pr' ël giudissi" (Ebréo 9:27). Sevene pront, coma 'd përson-e giudissiose? Gesù an dis: "Iv diso la vrità: coj ch'a dan da ment a mia Paròla e ch'a chërdo a col ch'a l'ha mandame, a l'han vita eterna e quand ch'a-i sarà 'l Giudissi a saran nen condanà, përchè già a son passà da la mòrt a la vita. Iv diso la vrità: a rivrà l'ora, ansi, a l'é già rivà, ch' ij mòrt a sentiran la vos dël Fieul ëd Nosgnor, e coj ch'a l'avran sentìla a vivran. Përchè com ël Pare a l'ha la vita an chiel medésim, parèj a l'ha conceduje al Fieul d'avèj la vita an Chiel medésim, e a l'ha daje 'l podèj 'd giudiché, përchè a l'è 'l Fieul ëd l'Òm" (Gioann 5:24-27).

Ël giudissi dont Gesù a parla a l'é bin fissà për mincadun ëd nojàutri an sël calendari 'd Nosgnor, ma la data a nojàutri chiel a l'arvela pa. A rivrà an manera improvisa, nen ëspetà. Quand ch'as fà në studi detalià an sla question dl'artorn ëd Gesù Crist, che chiel a l'ha bin promëttulo, i vëdoma coma col aveniment a sia sèmper gropà a na varietà 'd giudissi, nen mach a col dël dì darié, a vnì. Ant l'Evangeli 'd March i trovoma 'n compendi, na sìntesi, dla dëscrission pì granda ch'a na fà Luca 12:35-53 e d'àutre.

Ël giuss ëd la question che March a veul trasmëtt-ne a l'é ciàir. Nojàutri i l'oma gnanca tant da comprende quand che cost giudissi a rivrà. Nòst dover a l'é nen serché 'd savèj quand ch'a rivrà, ma d'ess-ne sèmper pront e seguité a serve fedelmente Nosgnor fin-a a col dì là. A l'é per lòn ch'i stoma nen sì a fé 'd speculassion van-e. I foma nen tard a ricamé dje scenari 'd fantasìa për sodisfé nòstra curiosità. Is contentoma dël pòch ch'a n'é stàit arvelà. As podrìa pensé ambelessì a cola frase ch'a l'ha scrivula Dante Alighieri an soa "Divina Commedia". A dis: "Vuolsi così colà dove si puote ciò che si vuole, e più non dimandare", visadì: "A l'é stàit vorsù parèj là 'nté ch'as peul fé lòn ch'as veul. Ciama nen ëd pì". Costa frase a l'é 'rpetùa la midéma doe vire ant l'Inferno e na tersa vira con na quaj variassion. "Costa sì a l'è la volontà 'd col ch'a l'ha 'l podèj, cìameje nen d'àutr". Ant la Commedia, për ël mojen ëd Virgilio, Dante a la pronunsia për fé che jë spìrit dl'infern as na stago quiet al passagi dij doi visitator, dzurtut contra Dante, ch'a l'era na përson-a viva.

Ël mëssagi biblich ch'a-j corespond a l'ha da esse: "Vojàutri i l’eve da tense a la Lej, a lòn ch’a mostra col document, quand quaidun a parla contra lòn che ora mi iv diso. S’i disoma pa le còse coma ch’a stan, a-i sarà gnun-a primàlba për la gent" (Isaia 8:20). Për mincadun ëd nojàutri l'esortassion a l'ha da seguité a esse cola ch'a dà l'Apòstol a Tito: "...n'ansian a deuv esse ëd bon-a cà, dedicà a fé dël bin, savi, giust, divòt e ch'a sàpia controlesse. A deuv avèj na fèj fòrta ant ël mëssagi fedel ch'a l'han mostraje, parèj ch'a peussa ancoragé j'àutri con la san-a dotrin-a e ch'a sàpia mostré a j'aversari andoa ch'a sio an eror. Përchè a-i na j’é tanti che a la san-a dotrin-a a veulo nen sogetess-ne, ch'a parlo sensa cognission ëd càusa e mach për angabiolé" (Tito 1:8).

A va bin a 's riguard ëdcò lòn ch'a dis l'apòstol Pero: "Ëd pì, i l’oma la paròla profètica ch’a l’é dël tut degna ‘d fiusa. I feve bin a dejla da ment coma ch’ i farìe con na lus ch’a fà ‘d ciàir ant un leugh ëscur, fin-a ch’a ven-a la primalba e la stèila matinera as leva an su vòsti cheur. Dzortut, i feve bin a ‘rconòsse sos-sì: gnun-a professìa dla Scritura a l’é mai vnùa da l’imaginassion dël profeta, përchè gnun-a professìa a l’é mai nassùa da la volontà uman-a, ma dj’òm a l’han parlà da part ëd Nosgnor dòp d’avèj arseivù l’impulsion ëd lë Spirit Sant" (2 Pero 1:19-21).

PREGHIERA
Nosgnor Dé! Ti 'm ciame a vijé, ëd nen deurme, ma a sté bin dësvij da la mia spiritual, sèmper pront për tò artorn, ch'a sarà 'l moment anté ch'it butras fin a le còse ch'i vëdoma ancheuj e realisé la neuva creassion conform a toe precise promësse. Dame d'esse fedel ant ij dover ch'it ëm das da compì, parèj che a tò artorn, mi i peuda "fé rapòrt" ëd manera onorèivola. Amen.

Duminica 28 d'Avril 2019 - Sconda Duminica 'd Pasqua

Atti 5:27-32; Apocalisse 1:4-8; Giovanni 20:19-31; Salmi 118:14-29

Preghiera. Nosgnor, tut-potent e etern, che ant ël misteri dla Pasqua it l'has ëstabilì la Neuva Aleansa d'arconciliassion: Acòrda che tuti coj ch'a son ëstàit argenerà ant la comunion del còrp dël Crist a peudo manifesté and soa vita 'd lor lòn ch'a professo për soa fej; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e ch'a regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé pr'ij sécoj dij sécoj. Amen.

giovedì 18 aprile 2019

La stagion frutìfera dl'Evangel (82. Marco 13:28-30)

Apress l'invern, ij gich e le prime feuje a son na marca sicura che la prima a l'é 'n camin a rivé e pì tard la stagion ëd la mësson. La pì part ëd nojàutri a l'é pì nen costumà a disserne ëd segn premonitòri ant la natura, lòn che ij nòstri cé a savìo bin lese. I savoma pì nen regolé nòstra condòta conform a la natura, che ancheuj a l'é 'dcò pì dësregolà che mai. A séguita d'esse bin regolà, contut, l'Evangel ëd Gesù Crist, che an giuta a vardesse dantorn për vëdde 'd segn ëd giudissi, ma 'dcò dë speransa dël compiment cert ëd soe promësse për ij sò. Vardoma lòn ch'a dis.
"Ora, amprende lòn ch'a veul dì sto paragon pijà dal fié: Quand ij sò branch a ven-o tënner e ch'a sorto soe feuje, i save che l'istà a l'é davzin-a. Dl'istèssa manera, quand ch'i vëdreve tute ste còse ch'a rivran, i l'avreve da savèj ch' a l'é davzin, ch'a l'é a la pòrta. Iv diso la vrità: sta generassion a passerà nen che tute ste còse a sio rivà. Ël cél e la tèra a passeran, ma mie paròle a passeran nen." (Marco 13:28-30).
Vera, ij nòstri cé a fasìo granda atension al temp e a soe prevision. Vardoma mach ai tanti proverbi ch'i l'oma 'dcò an piemontèis e ch'a seurto dal mond ëd l'agricoltura. A son pien ëd consèj an sij temp che mej a convenìo për fé le vàire atività dla vita dij camp e ch'a j'ero fondà pròpi ant la disàmina dij segn premonitor, dle marche, confermà da l'esperiensa. La laurura dij camp dl'otogn a podìa esse fàita mach cora che le pieuve a l'avìo "arlamà" la tèra: lauré 'n teren sùit e andurì dl'istà a vorìa dì straché ij beu. S'a peuvìa tròp, contut, a l'era nen belfé travajé; le piòte dle bestie a sarìo fongà 'nt la pàuta. Lauré, 'ntlora, a l'avrìa rendù inpossibil l'operassion midema, con ël risigh ed s-ciapé le gambe ai beu.-

Ij segn premonitor a son ëd marche ch'as peudo nen confonde për coj ch'a l'han d'euj dovert e ch'a mepriso nen la saviëssa dl'esperiensa. Lolì a val ëdcò për le manifestassion ëd l'ira 'd Nosgnor, sò giudissi giust dzora ij pecator arviros e impenitent, ma a val ëdcò për le stagion frutose dla grassia.

An costa paràbola Gesù a dà n'ilustrassion ëd lòn che chiel a mostra an ës contest: na neuva stagion frutifera, frutosa, a sarìa comensà da lì a pòch. A l'era 'n camin a ven-e l'istà dël Regn ëd Nosgnor, da la mira spiritual. L'inissi dl'éra dla gesia a sarìa stàit un temp ëd chërsùa pr' ël regn ëd Nosgnor. Ant l'ùltima part dël perìod dël Testament Vej, mach j'ebreo, na part ëpcita dl'umanità, a conossìo la Paròla 'd Nosgnor, e mach pòca gent a confëssava na fe vera an cola Paròla. Ant ël Testament Neuv, contut, la Gesia stabilìa da l'anunsi dl'Evangel, a s'é spantiasse për tut ël mond. Adess a son tanti coj ch'a fan profession ëd chërde ant la vera fe, e a son pa nen limità a na sola nassion. Përdabon a l'era 'n camin ëd comensé na stagion estiva drùa. I lo vëdoma ant ël liber dj'At dj'Apòstoj: ij gich, ij but, a seurto fòra.

A-i é 'd comentator ch'a diso che ant la Bibia ël fié a rapresenta sèmper la nassion d'Israel. A l'é nen parèj. Ant ël Testament Neuv Israel a l'é rapresentà da tanti simboj: na vis (Gioann 15), n'oliv (Roman 11), na massa 'd pasta 'd pan (Roman 11:16), në strop. Quand a l'é dovrà la figura d'un fié për rapresenté Israel, i lo vëdoma stéril, van! Ël fié a l'é n'erbo comun an cole region, e quaivòta a l'era dovrà ant el discors për rapresenté la sterilità d'Israel ch'a portava nen ij frut che Nosgnor a l'avrìa bin ëspetasse dal pòpol ëd Nosgnor. Lolì a capitava përché a tirava pa da Chiel ël giust dla vita ch'a-j servìa per frutifiché. Ëd sòlit, costa figura a l'era dovrà për representé 'l cambi dle stagion.

Ant ël rendicont che Luca a fà dë ste paròle 'd Gesù i vëdoma coma Nosgnor a mension-a pa nen mach ël fié quand ch'a parla dla chërsùa dël regn. An Luca 21:29 i trovoma l'istess racont. Là Gesù a dis: "Vardé ‘l fié e tùit j’àutri erbo". Ambelelì Gesù a parla nen ëd në stabiliment ëd la nassion d'Israel ant l'avnì apress sò artorn, ma giusta 'l contrari. Gesù a nunsia la fin d'Israel coma nassion e l'inissi 'd na fase neuva dël pòpol ëd Nosgnor: un regn ëspiritual fàit tant dj'ebreo che 'd pagan convertì al Crist.

Le feuje a son la marca dl'istà. Quand ij dissépoj a veddo 'l regn ch'a comensa a porté 'd frut, lor a savran che na stagion bondosa d'arcòlt a l'é lì ch'a riva. Sossì a l'é pròpi lòn ch'a na faran l'esperiensa da lì a pòch. An espantiand ël mëssagi dl'Evangel an tut ël mond, lor a saran testimoni dla convocassion dj'Elet da minca banda dël mond ("da ij quat vent"). Ël regn a comensa con na granda stagion ed chersùa. Mach ant ël dì dla Pancòsta, ël sermon ëd Pero a men-a a la fede pì 'd tremila përson-e. Cora che Pàul e j'àutri apòstoj a rivo an d'àutre nassion, "n'inondassion" ëd cristian neuv a slargherà 'l nùmer dij cristian. Gnun dubi ch'a sìa na stagion frutosa!

Gesù a gionta: "quand ch'i vëdreve tute ste còse ch'a rivran, i l'avreve da savèj ch' a l'é davzin, ch'a l'é a la pòrta". La presensa 'd Gesù a l'é la speransa pì amportanta e la significassion midema 'd sò regn. Ël profeta Isaìa a dis che chiel a sartà ciamà "Emanuel". Cost nòm a l'é na combinassion ëd doe paròle ebràiche: Immanu-El, visadì "Con nojàutri a-i é Nosgnor", "Dè con nojàutri". Quand ch'ël regn a së spantia, i savoma che Gesù a l'é davzin a nojàutri an due manere: (1) Tanme 'n Giudes per marché la fin dl'Israel corompù e dij pecator ampenitent e (2) tanme 'l Salvator për cheuje, buté ansema, an sò regn, tuti coj ch'a chërdo an Chiel da tute le nassion dël mond.

PREGHIERA

Nosgnor Dé! A-i é 'd vòlte ch'i vardo a la crisi spiritual ëd la società d'ancheuj con tristëssa përché le gesie a son mese veuide. I veuj, contut, vardé la situassion da la mira 'd toa Paròla e slarghé parèj mia prospetiva. Ti 't l'has sernù për toa grassia an tut ël mond coj ch'a son ij tò, j'Elet, e tuti lor a rivran a la salvëssa sensa che gnente o gnun a peuda buteje n'antrap a toa determinassion ëd salveje. Ël nùmer dij sernù a l'é grand an tut ël mond, ëdcò an nòstra generassion. It làudo e 't benedisso përché toa euvra a va sèmper a compiment. Dame 'd vardé sèmper le còse da la toa mira! Amen.

Dumìnica 21 d'Avril 2019 - Pasqua

Leture bibliche: Atti 10:34-43; 1 Corinzi 15:19-26; Giovanni 20:1-18; Salmi 118:1-24 opura Isaia 65:17-25; Atti 10:34-43; Luca 24:1-12; Salmi 118:1-24
Preghiera: 

Nosgnor, che për nòstra redension it l'has dàit tò Fieul ùnich a meuire an sna cros, e che për soa gloriosa arsurression it l'has liberane dal podèj ëd nòst nemis: Acòrdane 'd meuire minca dì al pecà, përchè nojàutri i peussa vive për sèmper con Chiel ant la gòj dl'arsurression; për Gesù Crist, Tò Fieul e nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

Opura:

Nosgnor tut-potent, che për tò Fieul ùnich Gesù Crist it l'has batù la mòrt e dovertane le pòrte dla vita eterna: Acòrdane che nojàutri ch'i faso con gòj la selebrassion del dì dl'Arsurression dël Signor, i peuda esse tirà fòra da la mòrt causà dal pecà pr' ël mojen ëd Tò Spirit ch'a vivifica; për Gesù Crist. nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

martedì 9 aprile 2019

A vniran për la mësson (81. March 13:27)

An piemontèis, coj che an campagna a vnisìo për sijé 'l fen as ciamavo ij mior, o mejor, seitor o siao. S'a l'era na fomna as ciamava la miòira, seitòira e mëssonera. A dovravo la sessa për fé fen. Ël gran as fasìa con la mëssòira (o faussija) ch'as dòvra mach con na man, përchè con l'àutra as ten-o jë spi për fé la capala! Mëssoné a veul dì andé cheuje jë spi dësmentià! Ancheuj, tajé 'l gran as fà dzurtut con la màchina da tajé 'l gran o con la taja-trebiatris. Ma: l'eve-ne mai sentì parlé dj'àngej mior? A na parlava Nosgnor Gesù Crist, quand ch'a disìa che un dì a vniran lor, ma pa nen a sijé 'l gran, ma a cheuje ansema tùit ij cristian dël mond. Lòn ch'i l'oma da pensene? Lesoma lòn ch'a dis ël vangel.
"Peui a mandrà ij sò àngej; a samblerà ij sò Elet dai quatr vent, dal estrem dla tèra al estrem del cél" (Marco 13:27).
An tra j'aveniment profetisà da Gesù ch'a sarìo rivà ant ël temp ëd la fin, visadì la fin dl'Israel antich e la dëspersion dj'ebreo e dij cristian, ant ël test ch'i l'oma giusta lesù, i vëdoma la manera che l'anunsi dël vangel a sarìa rivà a tuti coj che ant ël mond Nosgnor a l'ha destinà a la salvëssa. A-i sarà dj'agent ch'a porteran a compiment l'archeuita 'd cole përson-e lì, che Gesù a ciama "ij sò Elet", e che chiel a-j s'arferiss com ad' "àngej mior".

Ant la lenga greca, "àngel" a corispond ai nòstri tèrmin "nunsi", "mëssagé", "comissioné" o "ambassador". Ant la litratura dël pòpol ëd la Grecia antica, as treuva jë scrit ëd Senofonte. Ant soe conte 'd vita militar, chiel a parla soens ëd mëssagé (àngej an grech) ch'a pòrto j'ambassade dij comandant a soe trupe ch'a son al front. A l'é ciàir che 'l tèrmin "àngel" a l'era dovrà për përson-e uman-e.

Ma a l'é 'dcò ciàir ant la Bibia che 'l termin "angel" a s'arferiss ëdcò a djë spirit che quajvòta Nosgnor Dé a dovra an soe relassion con le creature uman-e, dë spirit ch'a servìo tanme 'd mediator an tra chiel e j'uman, për compì ij sò propòsit. Ant ël Testament Neuv, la litra a j'Ebreo i trovoma: "Parèj j'angej a son ... dij sërvent - djë spirit ch'a son mandà a goerné coj ch'a l'han da ardité la salvëssa" (Ebréo 1:14).

Ant ij vangej as deuvra l'istessa paròla quand Gioann Batista a manda 'd mëssagé a informesse a propòsit ëd Gesù (ch'as vëdda Luca 7). L'istess tèrmin (angelos) a l'é dovrà quand Gesù a manda 'd "comissioné" an Samarìa për "pronté la tèra" per l'anunsi dël Vangel (Luca 9:52). Se donca i foma n'arserca ràpida ëd costa paròla ant ël Testament Neuv, i trovroma coma sto tèrmin-sì a l'é bin dovrà soens. Mach ël contest ëd lòn ch'i lesoma an dirà s'as trata d'un comissioné uman o un-a dle creature spirituaj che Nosgnor Dé a l'ha creà.

Antlora, i l'oma da decide ch'i ch'a sio coj ch'as n'arferiss Gesù quand ch'a parla an sò discors profètich. Chi ch'a saran coj ch'a pòrto la ciamada dl'Evangel a j'Elet ed Nosgnor për fene "la mësson", l'archeuita? As trata fòrsi d'esse spiritual ch'a ven-o dal cél? Opura as trata 'd gent uman-a, dij minister dl'Evangel, mandà da le gesie për propaghé la Paròla 'd Nosgnor? A l'é ciàir che la rëspòsta giusta a l'é costa dariera-sì.

Coma 'd cristian i l'oma 'l dover ëd fé conòsse l'Evangeli 'd Gesù Crist për ël mond, e ciamé la gent a pentisse dij sò pëccà e 'd chërde an Gesù Crist: chi ch'a l'é, e lòn ch'a l'ha fàit për la salvassion. I l'oma 'l dover ëd felo minca un ëd nojàutri cristian e nen ëspeté ch'a lo faso ...j'àngej dël cél! Combin che a-i sia 'd vire che Nosgnor a dovra ij sò sërvent ëspirituaj, j'àngej, për ij sò propòsit, a l'é 'dcò ciàir che a propaghé la bon-a neuva dl'Evangel, a ciamé ansema j'Elet, i l'oma da esse minca un ëd nojàutri "j'àngej".

Nosgnor Dé a manda coj ch'a na son ciamà an tra sò pòpol, la gesia, coma ij sò nunsi, ij sò mëssagé, ij sò "àngej" për "messoné", ciamé ansema ij sò Elet, "dai quatr vent, dal estrem dla tèra al estrem del cél", visadì da na part a l'àutra dla tèra për porté a tuti soa Paròla. Cola manera-lì 'd pensé a l'era bin conossùa dai prim letor dë ste paròle evangéliche. La dëstrussion dla nassion d'Israel, coma ch'a l'era antlora, a corespondìa "de facto" a la partensa dij cristian da Gerusalem për propaghé la paròla 'd Gesù, l'Evangeli dla grassia 'd Nosgnor an Gesù Crist, visadì për cheuje, buté ansema, tùit ij chërdent ant la gesia cristian-a.

Coma ch'as fa për arconòsse, për disserne, coj ch'a sio j'Elet? A l'é nen malfé a fesse: j'Elet a son coj ch'a diso che 'd sì a l'anunsi dl'Evangel, coj ch'a l'aceto volenté, coj che, apress d'avèj sentì la predicassion dl'Evangeli, a rivo al pentiment e a la fe an Gesù Crist, coj ch'a-j obedisso con fiusa. Ses-to da contesse an tra coj-lì?

PREGHIERA

Nosgnor Dé! It ringrassio për tuti coj mëssagé ch'a l'han portame l'anonsi dl'Evangel ëd Gesù Crist. It ringrassio ch'it l'has portame al pentiment e a la fe, e ch'it l'has dame sensa ch'i lo meritèissa, për tò amor e misericòrdia, la grassia 'd toa salvëssa. I capisso ancora nen dël tut ij misteri dl'Elession, ma i l'aceto con arconossensa, përchè pròpri i l'avrìo mai meritala. An l'anunsi dl'Evangel as manifesta toa grassia, l'istess che ant la reprovassion as manifesta toa giustissia. It làudo e benedisso për tote le doe. Amen.

Domenica 'l 14 d'Avril 2019 - Domenica dla Ramoliva

Letture bibliche: Isaia 50:4-9; Filipèis 2:5-11; Luca 22:14-23:56; Luca 23:1-49; Salm 31:9-16

Preghiera: Nosgnor tut-potent e etern, an tò amor afetuos për le creature uman-e, it l'has mandà tò Fieul, nòst Salvator Gesù Crist për arvestisse ‘d nòstra natura e për patì la mòrt an sla cros, dand-ne l'esempi 'd grand' umiltà; acòrdane, an toa misericòrdia ch'i podoma marcé an sël senté 'd soe soferense e 'dcò pié part ëd soa arsurression; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e regna con ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

lunedì 1 aprile 2019

A vnirà an sle nivole dël cél (80. March 13:26)

Le figure che Nosgnor Gesù Crist a dovra ant ël discors profetich ch'i trovoma ant ël capìtol 13 ëd March a podrìo smijene pitòst dròle. A-i é chi ch'as na fà dë schërgne e chi a-j dësfruta për fé 'd gieugh ëd fantasìa. A son pa 'd paròle da pijesse a la létera, ma sò mëssagi 'd lor a l'é bin seri e i l'oma da deje da ment. Vardomlo mej.
"Antlora a vëdran ël Fieul ëd l'Òm ch'a vnirà an sle nivole con na gran' potensa e na gran' glòria" (Marco 13:26).
An tra j'aveniment profetisà da Gesù e ch'a vniran ansem a la fin e la dëspersion dl'Israel ëstòrich d'antlora, a sponta l'espression ch'i consideroma ancheuj, che un dì Gesù a sarà d'artorn e "ch'a vnirà an sle nivole" dël cél. A l'é n'espression dròla ch'a l'ha fàit e ch'a fà 'ncora dësbrilé la fantasìa 'd tanti e coma ch'a l'han rapresentalo j'antich pitor ëd le cese a n'é testimoniansa. Parloma peui gnanca dlë schergne 'd quaidun. Për comprende lòn ch'a veul dì, e nen pijesse 'n bàilo 'dcò costa vira-sì, i l'oma da manca da 'rtorné a la Bibia e nen tant dovré nòstra imaginassion coma ch'a farìo dë scritor ëd fantassiensa. L'espression: "vnì an sle nìvole dël cél" a l'é bin atestà an sle Scriture Sante e a l'é nen da pijesse a la létera!

Pijoma n'esempi tra i tanti. Ant ël lìber dël profeta Isaia, i trovoma: "Presagi a riguard a l’Egìt: “Vardé ‘l Signor ch’a riva: a cavalca na nivola lingera e a intra an Egìt. J’idoj d’Egit a tërmolo ‘dnans a chiel e ‘l cheur dj’egissian as përd ëd coragi" (Isaìa 19:1). As trata 'd lengagi figurà, poètich. Nosgnor a l'é nen "n'invasor" da la mira fìsica. Chiel a l'ha nen da manca 'd na nivola për fesse porté (se lolì a fussa possibil). Chiel a riva coma ìl Dé dl'arvangia ant j'aveniment che chiel a càusa ant la stòria uman-a. Le nivole a rapresento Soa presensa, Sò control potent e glòria, com a capitava ant ël Tabernacol ant ël desert. Ël test ch'i l'oma 'dnans a l'é l'antèrpret ëd chiel istess. Nosgnor a 'rtornrà "con gran potensa e glòria" e lolì a l'é assè da savèisse. Coma ch'a farà i lo savoma nen ëd precis, ma a lo farà. Lolì a l'é bin sicur! Ël Crist a lé vnù già na vira ant l'umiltà e la dëbolëssa coma 'l Salvator, e a 'rtornerà coma Giùdes e giustissié an tuta soa glòria. I l'oma contut da conòss-lo e da arconòss-lo tant da pa nen esse anganà da coj che ancheuj a ponto 'l dil e a diso: "Vardelo lì!" o "Vardelo là". A mostro 'd Mëssìa fàuss o lor midem a son ëd profeta fàuss. Col dì là a-i sarà gnun dubi: tuti a l'arconoss-ran, për fòrsa!

Che sò ciàir arvelator a splendrissa an vòstra vita. Sie ùmij e pront a confesseje ij vòstri pëccà e emendesse ant ël moment che chiel a campa sò ragg ëd ciàir an sù 'd vojàutri pr' arvelé vòstra negligensa e vòstre trasgression. Scapé nen vìa për nen lassé che 'l ciàir a fasa vëdde ij vòstri pëccà. Pensé 'd podèjlo schivié a sarìa mach coma esse - da la mira spiritual - tanme 'd cadàver ch'a son mach "da mangé për ij voltor". L'ora che la blaga 'd coj ch'as cherdo d'esse a sarà dël tut dëstissa, feve trové an tra 'd coj ch'arseivran con goj e dë s-ciòp ëd man ël Mëssia ch'a riva e ch'a-j van dapress con fiusa. Sie nen an tra 'd coj ch'a ringreto e pioro d'avèj përdù soa glòria 'd lor.

PREGHIERA

Nosgnor Dé! It arsèivo volenté an mia vita e it arseivrai un doman quand it rivras torna an tuta toa glòria për ël dì dël giudissi e për porteme vìa con ti ant ij brass ëd Pare 'd Nosgnor. Bele se i son curios ëd savèj precis coma sarà col dì-lì, i stago nen adess sì a serché d'imaginem-lo. I sai ch'it lo faras, e sossì për mi a l'é assé. Amen.

Duminica 7 d'Avril 2019 - Quinta Duminica 'd Quaresima

Test biblich: Isaia 43:16-21; Filipèis 3:4-14; Gioann 12:1-8; Salm 126

Preghiera: Nosgnor tut-potent! It ses mach Ti ch'it l'has la fòrsa 'd dé torna ardriss nòstre volontà arvirose e nòstri sentiment da pecator; arcòrda a tò pòpol la grassia 'd voleje bin a lòn ch'it comande e d'avèj anvìa 'd lòn ch'it promëtte; parèj che, an tra le ràpide e varie trasformassion dë sto mond, nòstri cheur a peudo sté bin ferm là 'ndoa ch'as peul trové 'd gòj génita; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e ch'a regna con ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

martedì 26 marzo 2019

Quand che 'l sol, la lun-a e le stèile as dëstiss-ran (79. March 13:24-25)


Risultati immagini per sun moon starsA l'é belfé pijesse 'n bàilo quand ch'as les le Scriture Sante sensa esse costumà e comprende sò lengagi ch'a l'é nen sèmper còl ch'i dovroma nojàutri. A l'é bin vrità d'arsèive ancheuj, ma a l'é da 'ntende con l'inteligensa 'd coj ch'a jë studio dasend a soe paròle la significassion ch'a l'avìo antlora. Quand che Gesù a parla (a l'é 'l test ch'i vardoma ancheuj) che un dì 'l sol e la lun-a a dëstiss-ran e le stèile a croeran an sla tèra, col-lì a l'é 'n parlé figurà ch'a riguarda 'n giudissi moral e spiritual che antlora as comprendìa bin - a son pa 'd paròle da pijesse a la létera. Sercoma 'd fene la tradussion për l'ancheuj. përchè a séguita a esse 'n mëssagi atual.

"Ora, an coj dì-lì, apress la tribulassion, ël sol a sarà scurì e la lun-a a darà pì nen sò lusor. Le stèile dël cél a croeran e le potense del cél a saran socrolà. Antlora a vëdran ël Fieul ëd l'Òm ch'a vnirà an sle nivole con na gran' potensa e na gran' glòria. Peui a mandrà ij sò àngej; a samblerà ij sò Elet dai quatr vent, dal estrem dla tèra al estrem del cél" (March 13:24-25).
I vardoma 'ncheuj n'àutr tòch dël discors profètich ëd Gesù. Le professìe 'd Gesù an ës discors-sì a riguardo la fin ëd l'Israel ëstòrich ëd col'época-lì con la croa 'd Gerusalem e la dispersion dj'ebreo për tut ël mond. Coste professìe, contut, a peudo fé pijé 'n bàilo a coj ch'a-j leso sensa esse costumà al lengagi ëd la litratura profètica dël Testament Vej, sensa savèj che certe figure ch'a-i son dovrà, a venta nen pijeje a la létera, ma che soa significassion as arferiss a còse ch'a j'ero ciàire a la gent ëd col temp-lì, costuma coma ch'a j'ero a col lengagi.

La professìa 'd Gesù a dis: "ël sol a sarà scurì e la lun-a a darà pì nen sò lusor". Sol, lun-a e stèile a son nen ambelessì da 'ntendse a la létera coma s'as parlèissa dj'àster dël cél che nojàutri i-j ciamoma parèj. Cost lengagi a l'é gropà a j'amoniment che Dé a adressa al pòpol d'Israel për ël mojen ëd Mosè an Deuteronòmi 28. Nosgnor a-j dis ëd pijesse varda che s'a l'avèisso contravnì ai tèrmin ëd l'Aleansa ch'a-j gropava a chiel, a sarìa staje për lor ëd conseguense bin negative. A l'é parèj che Gesù a acusa l'Israel ëd sò temp d'infedeltà a l'Aleansa. Costa infedeltà a l'avrìa portaje a arfudé 'l Mëssìa midem che lor da tant a spetavo: na vera tragèdia! An efet, tut lòn ch'a j'ero coma pòpol sernù da Nosgnor a l'era finalisà a la vnùa dël Crist. Nen arconòsse che 'l Crist a l'era bin rivà (e ch'a l'era pròpi Gesù 'd Nasaret) e fin-a felo meuire, a l'avrìa costaje cara: la mission ch'a l'avìo arseivù a sarìa stàita sveuidà 'd significassion e coma pòpol a l'avrìo përdù soa tèra, soa sità (Gerusalem), sò templ, soa unità 'd nassion, e lor a sarìo dësbergiairasse për tut ël mond. Lor a l'avrìo përdù soa identità 'd lor. Se un a përd soa identità a l'é pì gnente e bele s'a preuva 'd ten-e anvische 'd tradission, ...as peul nen mach vive d'arcòrd e 'd selebrassion veuide o ch'as na dà 'd significà diferent. Për cola generassion dj'ebreo tut a sarìa drocà, croà, parèj se lë stèile a dovèisso droché an sla tèra e 'l sol e la lun-a a dovèisso perde sò ciàir. A l'era la fin ëd sò mond ëd lor.

An efet, lë scurament e la croa 'd sol, lun-a e st la Scritura Santa a l'é sìmbol ëd decadensa, rovin-a e mòrt. La vita dla nassion d'Israel a sarìa stàita dëstissà dl'istessa manera che për un òm ch'a meuir ël ciàir dj'àster a-j serv pì nen. A l'é an costa manera che 'l lìber 'd Kohelet a fà la dëscrission ëd la vita uman-a: "Arcòrdte ‘d tò Creator ant le giornà ‘d toa gioventura prima ch’a rivo ij dì ‘d magon e j’agn andova ch’it dovras dì: 'l’hai pì gnun-e sodisfassion'. Prima ch’a tò euj së scuriran ël sol, la lus, la lun-a, e le stèile e a torno le nìvole dòp ëd la pieuva; quand ch’ij vardian ëd la ca a tërmolëran e ij vajant a vniran curv e le fomne ch’a mulin-o ‘l gran a chitëran ëd travajé, përchè a son restà am pòche, e ‘l top a vada a vagné cole ch’a vardo da le fnestre" (Kohelet 12:1-3).

A riguard d'Israel, Nosgnor a l'avìa fàit costa promëssa: "Nò, i s-ciaprai nen l'aleansa ch'i l'hai fàit con chiel, i n'artirerai gnanca nà paròla. I l'hai fàit un giurament a David e, an mia santità, i peudo nen busiardé. Soa dinastìa a seguiterà për sèmper, sò regn a durerà tanme 'l sol. A sarà eterna tanme la lun-a; ël cel a l'é na testimoniansa 'd mia fidelità" (Salm 89:36-37).

Ëdnans a l'infedeltà d'Israel, ël cors dël "fium" dla stòria dla salvassion a sarìa stàit devià e a l'avrìa pijà na neuva diression. Nosgnor Dé a sarìa vnù da lì a pòch a giudiché la nassion ch'a l'era gropà a chiel da 'n pat, gavandje soa glòria 'd chila.

Ant ël discors ëd Pancòsta, l'apòstol Pero a mension-a le paròle dël profeta Gioel 2:31 e a dis: "Ël sol a vnirà scur, la lun-a as cangerà 'd sangh, prima ch'a-i riva 'l Dì 'd Nosgnor, grand e teribil". Ëd sicur chiel a 'ntendìa pa che a la vnùa dlë Spirit Sant a Pancòsta, ël sol a sarìa dventà ëscur, la lun-a 'mpinìa 'd sangh e le stèile a përdabon sarìo croà dal cél - cola-lì a l'era na manera 'd parlé për dì che Israel a sarìa stàit giudicà e condanà e "ël flambò" dij propòsit ëd Nosgnor a sarìa passà 'd man da l'Israel istitussional a 'n pòpol neuv, col dij chërdent an Gesù Crist, sìa ebreo che pagan, butà ansema coma na realità neuva: la gesia cristian-a. L'apel ch'a fà Pero a Pancòsta a l'é tanme na dësfida a chërde ant ël Crist apress ch'a fussa tombà 'l giudissi 'd Nosgnor an Gerusalem, ch'a l'era slontanasse da Nosgnor.

A l'é parèj che ambelessì as trata nen ëd l'anunsi 'd disaster ambientaj, dla "fin dël mond" che, scond a lòn che tanti a diso ancheuj, a rivran quand che Gesù a sarà d'artorn e ch'a stabilirà sò regn dël cél, ma 'd col giudissi 'd Nosgnor ch'a tomba 'dcò ancheuj an sla testa 'd coj ch'a contravnisso a soa Aleansa.

Quand ch'as parla 'd giudissi 'd Dé, parèj, i l'oma da pensé nen a quaicòsa d' "apocalitich" coma 'd sòlit as pensa e tanti a diso. Un mond ch'a 'rnega Nosgnor, na përsona ch'as arfuda 'd chërde a Nosgnor Gesù Crist, a l'é për fòrsa 'n mond o na vita ch'a l'é scura, ant ël top da la mira moral e spiritual, un mond o na përson-a condanà, përdùa, ch'a va a la fin, përchè mach Gesù Crist a l'é "ël ciàir ëd cost mond". Sensa 'd chiel a l'é coma s'a manchèissa la lus dël sol e dla lun-a e tut ël cél a fussa sensa pì dë stèile. La glòria dle nassion ch'a 'rnego la lus ëd Gesù Crist a-j sarà portà vìa, a l'é mach vanaglòria.

Israel as dasìa blaga d'esse: "an rapòrt con Nosgnor; it conòsse sò volèj e, amaestrà da la Lej, it sas disserne lòn ch'a l'é mej; ti 't dise d'esse na guida për 'd coj ch'a son bòrgno, na lus për coj ch'a son ant lë scur; ël precetor dij gnorant, ël magister ëd coj cha san gnente, përchè ant la Lej ti 't trove n'espression ciàira dla conossensa e dla vrità" (Roman 2:17-20). Contut, apress d'avèj arpossà Gesù 'd Nasareth, ch'a l'é 'l Mëssìa, Israel a l'era dventà chila madésima 'd "top" e la girindòla dël templ ëd Gerusalem a sarìa stàita dëstissà.

A coj ch'a-j van dapress al Crist, contut, l'Apòstol a scriv: "vojàutri i seve na gent sernùa, un sacerdossi regal, na nassion santa, un pòpol riscatà, për ch’i nunsie le virtù ‘d col ch’a l’ha ciamave a seurte fòra dal top për esse anluminà da sò ciàir maravijos" (1 Pero 2:9).

PREGHIERA

Nosgnor Gesù Crist a dis che mi, ch'a-j chërdo e ch'a-j vado dapress, i son "ël ciàir dël mond" e 'dcò che 'l ciàir dij pecator ch'a veulo nen arpentisse, dij cristian e dla gesia infedel as dëstissa e a serv pì nen. Che 'l lum ëd la fede, antlora, a resta a mi sèmper bin anvisch, che gnente 'd pecaminos a bofa contra soa fiama për dëstissela. Mach antlora chila a farà ciàir la stà ancé che mi e tanti d'àutri a marcio. Amen.

Duminica 31 'd Mars 2019 - Quarta Dumìnica 'd Quarésima

Leture bìbliche: Giosuè 5:9-12; 2 Corinti 5:16-21; Luch 15:1-3; Salm 32

Pare dla grassia, che Tò fieul benedì Gesù Crist a l’é vnù giù dal cél për esse ‘l ver pan ch’a dà la vita al mond; Dane semper ëd pì dë sto pan, përchè Chiel a peuda vive an nojàutri, e nojàutri an Chiel; ch’a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.